Aangrijpen of ingrijpen?

Mali. Haast voor de VN haar goedkeuring hadden gegeven was Opération Serval al van start gegaan in begin 2013. De Franse interventie in Mali, nu ruim een jaar geleden begonnen en nog altijd gaande, kan toch vooral worden opgevat als charmeoffensief om soutien te winnen voor alles wat Frans is de komende decennia op het continent—in de trant van ‘vergeet-niet-dat-wij-degenen-waren-die-jullie-kwamen-helpen-toen-jullie-om-hulp-vroegen’. Een zeer wijs en rationeel besluit van de Fransen, in lijn met historische verantwoordelijkheid en belangen. Bovendien, Afrika is een van de weinige regio’s ter wereld waar het alleen maar beter kan gaan.

Daarnaast was de insteek om islamisering tegen te gaan; de interventie valt te zien in het kader van de war on terror. Voor de Fransen is dat uiteraard ook een van de redenen geweest om in te grijpen, maar een ding staat vast voor de Fransen: hun invloed en waardering in Afrika zal worden versterkt de komende jaren door hun besluitvaardigheid, door hun ingrijpen.

Oost Europa en verder
Hoe anders is dat in een wespennest als de Krim, waar het sparren tussen Rusland en de Oekraïne al erg lang voortduurt zonder dat de Europese landen iets doen tegen de scherpere tegenstellingen en het daarbij gepaarde geweld dat boven komt drijven. In het hogere echelon van de EU moeten er toch wel stemmen opgaan om in te grijpen, mag ik hopen? De Krim maakt immers deel uit van Europa. Daarenboven, de kwestie grijpt ons allen toch aan—al was het maar omdat de beelden van rokende autobanden en Russische vlaggen ons dagelijks worden voorgeschoteld?

De onmacht op het gebied van buitenlandse betrekkingen binnen de EU dient zich ook verder oostwaarts van ons aan, namelijk in Centraal-Azië. Kazachstan wordt door de EU de ‘bridge to Europe’ genoemd en heeft dus een soort van gidsfunctie voor de andere landen. Gidsland Kazachstan, het land dat op plaats 140 van de 177 staat op de Global Corruption Barometer.

Feit is dat een van meest fragiele en kosmopolitische regio’s ter wereld ondertussen gestaag islamiseert. Neem Tadzjikistan, een land waar politieke, economische, culturele stabiliteit ver te zoeken is en waar de infrastructuur eveneens minimaal is. Wel wordt er in hoofdstad Dushanbe de grootste moskee ter wereld er gebouwd. Bekostigd door, jawel, Qatar. Dat is de manier waarop de Golfstaten individueel aan politiek-ideologische welwillendheid winnen. China past dit principe ook toe in haar buitenlands en economisch beleid, al zit er meer financieel eigenbelang achter—het is minder politiek en dogmatisch van aard.

Frankrijk is vooralsnog een van de weinige Europese landen die begrepen hebben dat aangrijpen en vervolgens ingrijpen (ook in de zin van investeren) de meest succesvolle strategie is om aan langdurige invloed te winnen in (conflict)gebieden. Uitgangspunt is dat er wel een band of in ieder geval interesse moet zijn in het desbetreffende gebied; blijkbaar is dit voor geen van de EU-lidstaten het geval wat betreft de Krim en het oosten van Oekraïne. Tant pis.

Door Victor van Kleef

Foto: Operation Serval

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl