ANC wint verkiezingen Zuid-Afrika; opkomst ‘born free generation’ laag

Op 7 mei vond voor de vijfde keer sinds de afschaffing van apartheid een democratische verkiezing plaats in Zuid-Afrika.25.23 miljoen mensen mochten naar de stembus om te kiezen uit één van de 29 partijen.

Uitslag
Een dag na de uitslag, aan de hand van 75% getelde stemmen, worden voorzichtig de eerste conclusies getrokken. ANC behoudt waarschijnlijk haar positie met meer dan 60% van de stemmen. Dit is niet genoeg voor een twee derde meerderheid in het parlement. DA doet het iets beter dan bij de vorige verkiezingen en komt waarschijnlijk uit op iets meer dan 20% van de stemmen. EFF eindigt voorlopig op de derde plaats.

Kritiek op regeringspartij ANC
Sinds 1994 geniet African National Congress (ANC) de steun van de meerderheid van de bevolking. Echter zijn er aantal schandalen aan het licht gekomen waardoor de steun afneemt. Zo ook van voormalig Inlichtingenminister Ronnie Kasrils. Samen met de voormalige viceminister van Volksgezondheid, Nozizwe Madlala-Routledge, heeft hij de campagne ‘Vote No Campaign’ opgericht, wat de boodschap “wordt wakker, we zijn het zat” moet uitdragen. Zijn tip voor de verkiezingen: stem op kleinere partijen of stem niet. Doordat vooral de grote partijen, ANC en Democratic Alliance (DA) intensief campagne voeren is de kans dat mensen op hen stemmen groter. Tijdens de verkiezingen van 2009 won ANC 54.9% van de stemmen, DA 17.5%.

Verkiezingsdag
De verkiezingen zijn over het algemeen rustig verlopen. Een paar mensen raakten slaags met elkaar, wat snel werd opgelost. In Johannesburg werd een stembureau kort gesloten nadat de Economic Freedom Fighters (EFF) partij de Onafhankelijke Kiescommissie en ANC van verkiezingsfraude beschuldigde. In Bekkersdal vond de grootste onrust plaats: in de nacht voor de verkiezingen werden twee verkiezingstenten in brand gestoken. De afhandeling hiervan is rustig verlopen.

Jongeren
Bij de zogenoemde ‘born free generation’, geboren na het tijdperk van apartheid, werd een lage opkomst verwacht. Slechts één derde heeft zich geregistreerd om een stem uit te brengen, aldus de Zuid-Afrikaanse Onafhankelijke Kiescommissie. Veertig procent van de Zuid-Afrikaanse bevolking is jonger dan twintig jaar. Politieke partijen hebben hun best gedaan deze groep te enthousiasmeren door middel van social media en het gebruik van apps. Toch is de verwachte opkomst laag. Volgens een recente opiniepeiling van FutureFact heeft 64 procent van de jonge kiezers “geen of weinig interesse” in politiek. De groep jongeren, die mogen stemmen vanaf achttien jaar, hebben te maken met problemen als werkeloosheid, corruptie en gebrekkig toegang tot onderwijs. Zij zijn teleurgesteld over het gebrek aan vooruitgang in de afgelopen twintig jaar democratie, beargumenteerd Adam Habib, politicoloog aan de Universiteit van Witwatersrand. Volgens hem zien jongeren politiek activisme niet als een plicht.

Niet alleen onder jongeren is er een gebrek aan vertrouwen in de politiek. Vincent Darracq, Afrika analist bij het Internationaal SOS en Control Risks, wijt het gebrek aan vertrouwen aan twee vooronderstellingen die momenteel heersen: wat er ook gebeurd de ANC wint de verkiezingen toch wel én de ANC is haar ziel verloren en zal daardoor weinig doen voor de gewone burger.

EFF, geleidt door de verbannen ANC jeugdleider Julius Malema, merkt deze gevoelens ook en speelt hierop in. In aanloop naar de verkiezingen riep Malema de bevolking op om op EFF te stemmen omdat zijn partij “geen twintig jaar in de regering nodig heeft om het leven van minder bedeelde te veranderen.” Malema gaf aan vijf jaar nodig te hebben, als het dan niet lukt “mag je ons eruit gooien.”

De definitieve uitslag wordt zondag bekend gemaakt. Desalniettemin staat als een paal boven water dan ANC wederom de grote winnaar is, ondanks eerdere schandalen en gevoelens van onvrede onder de Zuid-Afrikaanse bevolking. Deze onvrede zal het nieuwe parlement in de komende jaren moeten bestrijden, om zo het vertrouwen van jong en oud te herstellen.

Door Laura Ritter

Bronnen: The Africa Report, Foundation Max van der Stoel, African Arguments, Mail & Guardian I, Mondiaal Nieuws, Al Jazeera I, Al Jazeera II, Enca, Mail & Guardian II
Foto: The South African


Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl