Barclays' beslissing schadelijk voor Somalië

De Britse bank Barclays heeft in maart verkondigd de rekeningen van 250 money transfer bedrijven in Afrika en Azië te sluiten. Deze money service businesses (MSBs)  bieden internationale geldoverdrachtdiensten aan, en worden door de Afrikaanse en Aziatische diaspora gebruikt om geld te sturen naar familie in hun land van herkomst, ook wel remittances genoemd.

De MSBs die Barclays plant te sluiten behandelen een groot deel van de remittances die vanuit Groot Brittannië - maar ook elders in Europa - naar Somalië gestuurd worden. Barclays is de laatste grote Britse bank die dit soort remittances nog hanteert, waardoor het sluiten van deze rekeningen zware gevolgen kan hebben voor de Somalische bevolking. De Somalisch-Britse atleet Mo Farah heeft een petitie opgezet met meer dan 25,000 getekenden, omdat deze beslissing volgens hem “life or death to millions of Somalis" zou kunnen betekenen. Maar niet alleen Farah protesteert;  Britse kamerleden, academici binnen en buiten Somalië, de gouverneur van de centrale bank in Somalië, en veel bekende NGOs zijn fel tegen deze beslissing.  

Het belang van de remittances voor de Somalische bevolking is erg groot; een geschatte 1.3 miljard dollar, wat ongeveer één-derde van Somalië’s BBP bedraagt, stroomt jaarlijks binnen via de MSBs of “hawala” zoals ze in Somalië genoemd worden.  162 miljoen hiervan is afkomstig uit Groot Brittannië en 83 miljoen uit Nederland. Ongeveer 40% van de Somalische populatie is afhankelijk van deze remittances, die gemiddeld 60% van hun jaarlijks inkomen verzorgen (Oxfam).

Om de impact van hun besluit minder heftig te doen lijken, benadrukt Barclays dat een groot percentage van de remittances naar Somalië via andere banken en bedrijven gaan, waaronder Western Union. Hoewel er inderdaad meerdere offices in Somalië gevestigd zijn die geen rekening bij Barclays hebben, hebben deze lang niet hetzelfde bereik als Barclays’ MSBs. Een goed voorbeeld is Dahabshiil, de grootste MSB in de regio, die 286 locaties in Somalië heeft, en 400 verspreid over de Afrikaanse hoorn. In de provincie Somaliland heeft Dahabshiil zelfs 90% van de markt. Als deze MSB gesloten wordt zal de impact in Somalië, mede door de slechte infrastructuur en capaciteiten van het land, enorm zijn.

Barclays’ grootste drijfveer in het sluiten van de rekeningen is het gebrek aan goede controles van de MSBs waardoor criminaliteit, zoals het witwassen van geld en zelfs het financieren van terrorisme, wordt vergemakkelijkt. De Britse bank HSBC heeft vorig jaar een boete van $1.9 miljard opgelegd gekregen door Amerikaanse autoriteiten, voor de geringe controles die het mogelijk maakten voor terroristen en drugshandelaren om miljarden dollars te vervoeren en Amerikaanse bankwetgeving te ontduiken.

Velen vrezen echter dat het sluiten van de MSB rekeningen juist zal leiden tot meer illegale praktijken. Dhabshiil beweert dat door deze beslissing geld transfers in de handen van compleet ongecontroleerde en illegale providers wordt geduwd. Andere bronnen vermelden dat het criminele, hoge risico providers zal versterken, en het witwassen van geld hoogstwaarschijnlijk meer zal voorkomen. Dus niet alleen zullen velen Somaliërs lijden onder dit besluit, het zal de criminaliteit ook flink verhogen.

Desalniettemin kan Barclays niet veroordeeld worden voor het willen ontlopen van enorme boetes en het zekerstellen van hun Britse klanten. De reputatie van Barclays staat op het spel, en daar zien ze op deze manier vanaf.  Toch zou er een andere manier moeten zijn om dit probleem op te lossen dan deze ‘quick fix’ van Barclays. John Plastow van CARE international UK stelt voor dat banken, MSBs, hulp organisaties en anderen samen komen om een lange termijn oplossing te vinden die criminaliteit tegengaat en veilige remittances toestaat, iets waar vele Somalische MSBs volgens Oxfam al mee bezig zijn. Of dit ook werkelijk kan en gaat gebeuren is een tweede. Barclays heeft het sluiten van de rekeningen wel al verschillende keren uitgesteld.

 

Sources: Guardian 1, Guardian 2

Photo: Panos / Sven Torfinn

 

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl