Burgerinitiatieven voor vrede in Zuid-Kaukasus

Als de reisgroep in een grijs verleden Tbilisi aandoet, leeft het niet zo, want de stad ligt nog 'gewoon' in de Sovjet-Unie. Maar wanneer ik najaar 2013 de presidentsverkiezingen in Azerbeidzjan mag waarnemen, weet ik het zeker: heel graag bezoek ik ook het derde land in deze regio van de Sub-Kaukasus. Die wens gaat in vervulling als ik word gevraagd om het Paasweekend in Armenië een FMS-training te helpen geven. En nog wel op mijn favoriete thema: Burgerinitiatieven.

Burgerinitiatieven             

Op dat terrein ben ik namelijk 'groot' geworden in de politiek (onderwijl gelukkig klein gebleven!). Want vanuit de Haagse gemeenteraad mag ik in de jaren 80 de nodige initiatieven nemen, die maatschappelijke bewegingen versterken of mee vorm geven, ook op het gebied van wat je 'internationale diplomatie' mag noemen. Het levert de stad midden in de Koude Oorlog de status op van Kernwapenvrij en stedenbanden met Nicaragua (Juigalpa), dat bestookt wordt door de Contras van Reagan en met Warschau in het nog altijd communistische Polen. Verder een anti-apartheids-beleid en een internationale vereniging van Lagere Overheden Tegen Apartheid (LOTA). Het heeft bijgedragen aan wat Den Haag nu is: the City of Peace and Justice. De uitdaging is altijd geweest om van een kwantitatieve minderheid (links had tot 1986 in de raad minder zetels dan de rest) een kwalitatieve meerderheid te maken. En later heet het: where top-down and bottom-up meet and need eachother. Juist ook bij de ontwikkeling van werkgelegenheidsplannen en in de stadsvernieuwing.

Enthausiaste groep

Nog nooit zo'n mooi Paasweekend in het buitenland gehad!  We zitten wel afgelegen (dus geen contacten met Armeense Burgerinitiatieven), maar het enthousiasme van de jonge deelnemers uit de Beweging van de Eenentwintigste Eeuw maakt alles goed. We oefenen vaste modules, zoals communicatie, de centrale boodschap en campagne voeren en doen tevens een groot rollenspel van onderhandelen tussen de regering en twee maatschappelijke groeperingen. We doen spelletjes met winnaars en net-geen-winnaars. De sfeer is goed. We eindigen de zondagmiddag met kandidaatstelling voor het grote team dat vanuit 14 landen een Manual Civic Initiatives gaat maken en meedoet aan de Training-of-trainers. Het afscheid van elkaar is, als na elke FMS-training, roerend en lijkt zeker niet een definitief vaarwel.

Ik heb besloten om een paar dagen na te blijven. Om wat meer te zien en te proeven van Armenië.  En om contacten te leggen met 'civic movements'. Dat levert in het Manuscripten Museum meer kennis op van de boeiende geschiedenis van het land, een bezoek aan een vroegchristelijke grottenkerk en een blik op de nationale berg Ararat, die aan de verkeerde kant ligt van de sinds tijden hermetisch gesloten grens met Turkije. Het brengt ook inzichten van de pogingen, die vanuit de civic movements in Armenië en buurland Azerbeidzjan al gedaan zijn om vreedzame samenwerking op gang te brengen, na de bloedige oorlog van de jaren negentig rond Nagorno Karabakh. En het dringende verzoek aan mij om daartoe een nieuwe poging in gang te helpen zetten.

Nog geen vrede

Enkele uren na mijn eigen 'tot ziens' breekt in de grensstreek opnieuw de pleuris uit. In vier dagen vallen tientallen dodelijke slachtoffers en honderden gewonden, ook onder de bevolking. Nieuwe contacten, dit keer via de mail, leveren het beeld op dat onze Armeense vrienden niet in deze situatie willen berusten: een nieuwe poging voor het op gang brengen van samenwerking tussen de twee landen met hulp van Georgië en bijvoorbeeld vanuit Nederland is alleen maar noodzakelijker en actueler geworden.

Op basis van mail-discussie over concepten van vorm en inhoud, leg ik samengevat de volgende voorstellen bij de FMS neer, om ook een training voor Burgerinitiatieven in het 15e land, namelijk Azerbeidzjan te verzorgen en om ten tijde van de International Conference on Peace and Justice van de Progressive Alliance eind juni in Brussel een 'dromen-voor-internationale-burgerinitiatieven-workshop' te organiseren en te faciliteren. Deelnemers zijn civic movements uit in elk geval Georgië,  Azerbeidzjan en Armenië. Ik heb daar mijn eigen droom van concrete burgerinitiatieven aan toegevoegd, waarin  een netwerk van de drie hoofdsteden met the City of Peace and Justice een centrale rol speelt. En zoals dat bij burgerinitiatieven betaamt, heb ik aan het voorstel het aanbod gekoppeld van wat ik er zelf aan kan en wil doen! Inmiddels heb ik begrepen, dat de FMS zich niet in dit wespennest wil mengen. Ik zoek verder naar mede-initiatiefnemers. Misschien komt er een reactie op dit artikeltje.

Hoe heftig ook de conflicten tussen de regeringen zijn op de korte termijn, we mogen de civic movements in de Sub-Kakasus en hun burgerinitiatieven niet aan hun lot overlaten. Juist niet ten behoeve van een perspectief op de langere termijn. Wie reageert naar jaaphuurman@hotmail.com?

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl