De Missie: film- en debatavond over militaire missies

Op donderdag 2 juni organiseerden we een film- en debatavond over militaire missies, in Pakhuis de Zwijger. ‘De Missie’, van regisseur Robert Oey laat aan de hand van de VN missie in Mali de relatie zien tussen defensie, diplomatie en ontwikkeling, vanuit het perspectief van kolonel de Joost de Wolf. Na afloop van de film was er de gelegenheid om discussie te gaan met de kolonel, de regisseur,  Liesbeth van Heest (Buitenlandse Zaken) en woordvoerder defensie van de PvdA-fractie in de Tweede Kamer Angelien Eijsink.

‘De Missie’

‘De Missie’ volgt het leven van kolonel Joost de Wolf, die in 2014 wordt aangesteld als waarnemend chef operaties van de VN-missie ‘MINUSMA’ in Mali. Als De Wolf in Mali aankomt, besluit de Malinese regering de opstandige Toearegrebellen in het noorden aan te vallen en daarmee het broze vredesproces te torpederen. De Wolf probeert met een mix van charme en daadkracht de regie terug te winnen, maar wordt gehinderd door een gebrek aan politieke sturing van zowel het VN-hoofdkwartier in New York als leidinggevenden in Den Haag. De Missie biedt een uniek kijkje achter de schermen van de Nederlandse bijdrage aan een internationale vredesmissie van de Verenigde Naties. Zo zien we hoe de spanning te snijden is als de Nederlandse commando’s in het noorden van Mali overleg voeren met de Toeareg-rebbelen. Oey weet goed naar voren te brengen hoe chaotisch een internationale vredesoperatie kan zijn. Het blijft altijd mensenwerk en daarom wordt het succes van een missie mede bepaald door de chemie tussen de betrokkenen.

Oey besloot de film te maken omdat de missie in Mali te weinig aandacht kreeg. Het bijzondere aan de film, volgens Eijsink,  is dat de regisseur zo lang mee mocht lopen met de kolonel, Buitenlandse Zaken als in Mali zelf. De Wolf, die in totaal 10 maanden in Mali heeft gezeten, zegt Mali niet elke dag te missen. Er zijn 46 doden gevallen en 246 zwaar gewonden in Mali en dat is veel te veel voor een vredesmissie. De Wolf benadrukt echter wel dat er ook mooie aspecten aan de missie waren. Bij alle partijen was er een grote bereidheid zich volledig in te zetten. Van Heest heeft zelf ook een jaar in Mali gewerkt en waant zich echt weer in het land als ze naar de film kijkt.

img_6161.jpg

Geleerde lessen

Na het terugblikken op de film en de veiligheidsmissie zelf, was het tijd voor een blik op de toekomst. Wat kunnen we leren van de missie in Mali en welke lessen kunnen we hieruit trekken? De Wolf: “Je kan niet altijd op de VN rekenen als het om logistiek gaat.” Een les voor Oey was dat we meer mededogen moeten hebben met beleidsmakers in Den Haag. In de eerste instantie was hij vrij kritisch, maar hij beseft zich nu dat het heel lastig is om beleid te maken wanneer een onderwerp zo complex is. Van Heest benadrukte dat de Nederlandse deelname aan de veiligheidsmissie heel belangrijk is geweest. Nederland was heel belangrijk bij het opzetten van een inlichtingenketen en zou dit in volgende missies zeker weer kunnen doen.

Na een korte reflectie op de film en de geleerde lessen van het woord aan de zaal. Op de vraag of defensie en andere betrokkenen wel van de context van een land af weten voordat ze aan een missie als die in Mali beginnen, antwoordde van Heest dat een beslissing tot deelname aan een missie niet over één nacht gaat. Nederland heeft in Mali een ambassade zitten waarmee ze uitgebreid contact hebben over de situatie van het land. Daarnaast wordt er veel samengewerkt met andere Afrikaanse landen, omdat deze de situatie en cultuur nog beter begrijpen. Het samenwerken met andere landen ging eigenlijk altijd goed, voegde de Wolf eraan toe. Bij een dergelijke missie handelt elk land naar dezelfde richtlijnen, dus iedereen heeft zich aan dezelfde regels te houden. Alleen de samenwerking met China gaat soms wat lastiger, door de grote taal en cultuurverschillen.

img_8008.jpg

Hoe nu verder

Over een eventuele nieuwe missie in Mali stelden de panelleden zich zeer diplomatiek op: het is aan de politiek om de beslissing te nemen. Wat kunnen wij betekenen voor deze missie? Kan onze krijgsmacht het aan? Hoe kunnen we de samenwerking tussen verschillende ministeries verbeteren? Dit zijn belangrijke vragen die we ons moeten stellen bij een besluitvorming omtrent een nieuwe missie. De wrijving tussen diplomatie en defensie komt in de film goed naar voren. De Wolf gaf aan dat dit komt door een andere rol en insteek die militairen en leden van de civiele missie hebben. Militairen zitten gemiddeld drie tot zes maanden in een land en willen in deze tijd ‘het verschil’ maken. Buitenlandse Zaken maakt beleid voor meerdere jaren en kijkt dus veel meer naar de lange termijn. “Militairen worden meer dan eens gezien als irritante doordrukkers”, aldus de Wolf. Eijsink benadrukt dat de politiek in deze missie een controlerende rol heeft. “Wij moeten afgaan op de info die wij krijgen van anderen en uit werkbezoeken”.

Hoe lang zouden we in Mali moeten blijven om duurzame vrede en ontwikkeling te bewerkstelligen?. Oey beweert dat Nederland daar weg moet gaan, omdat Nederland in Mali geen substantiële bijdrage levert. Van Heest zegt dat het een kwestie is van lange adem en dat het onmogelijk is om binnen vijf jaar duurzame vrede en ontwikkeling te bereiken. Eijsink bevestigde dat we geduld moeten hebben. Een belangrijke les uit Afghanistan is dat we te vroeg zijn vertrokken.  Volgens kolonel de Wolf  is minimaal 15 jaar nodig voordat we echt met een tevreden gevoel weg kunnen gaan. De VN is een organisatie van de lange termijn en is ook bereid om daar 15 jaar te zitten.

Met een opkomst van 120 bezoekers, een leuke setting, een interessante film, goede sprekers, de vele vragen en soms felle discussies is het zeer zeker voor herhaling vatbaar om in de toekomst vaker film- en debatavonden te organiseren.

img_6167.jpg

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl