De spagaat waarin Bangladesh zich bevindt

Bangladesh is een land met een roerige geschiedenis, maar bovenal een land met een rijke cultuur. Op dit moment is het land echter in de greep van Islamitisch extremisme, wat door de politiek sterk ontkend wordt. Verschillende groepen, de één gelieerd aan Daesh, de ander aan Al Qaeda, werken zogenaamde ‘dodenlijsten’ af en hebben in de afgelopen 3 jaar meer dan 50 mensen omgebracht met machetes. De slachtoffers vormen echter geen homogene groep. Een van de slachtoffers was een bekend vrijdenker en een ander een hindoestaanse monnik. Hetgeen dat ze wel gemeen hebben, is dat ze voor de gewelddadige groeperingen vallen onder de categorie ‘ongelovigen’ of ‘afvalligen’.

Oplaaiend extremisme

De situatie heeft veel te maken met de bittere en lange strijd die het land intern voert met haar seculiere identiteit. Tijdens de onafhankelijkheidsoorlog in 1971 zijn de scheidslijnen in de maatschappij stevig gevormd en die komen op dit moment in alle hevigheid terug. Het resultaat van die oorlog was de onafhankelijkheid van Pakistan. Destijds werd een Islamitische grondwet voorkomen, maar de sentimenten die bij deze oorlog horen, gevoed door grote politieke instabiliteit, blijven terugkeren in de Bengaalse maatschappij. De opkomst van deze Islamitische groeperingen is dan ook goed te plaatsen in de context van de strubbelingen die altijd al bestonden in het land, maar ook zeker binnen het kader van de huidige politieke impasse. Sinds de jaren 90 wordt het land onafgebroken om en om geregeerd door twee partijen: de centrum-linkse Awami League, geleid door huidige premier Sheikh Hasina (die in de onafhankelijkheidsoorlog overigens haar vader verloor door toedoen van de Islamisten) en de BMP, geleid door Khaleda Zia. De beide leiders zijn onafgebroken premier geweest en zijn in de afgelopen drie jaar op zeer extreme wijze weer met elkaar in conflict geraakt. Deze politieke instabiliteit zorgt derhalve opnieuw voor oplaaiend extremisme.

Erkenning en educatie

Een oplossing in dit slopende conflict is nog niet voor handen. Toch is het belangrijk dat er binnen de internationale gemeenschap veel meer aandacht komt voor deze problematiek en wel om een aantal redenen. Ten eerste zorgt de huidige politieke impasse ervoor dat extremistische geluiden vrij spel hebben. Dit kan instabiliteit en verder extremisme in de regio bevorderen, zeker als je kijkt naar vergelijkbare bewegingen in landen als Indonesië en Thailand. Daarnaast zorgt het conflict ervoor dat de rechten van individuele burgers in het land met voeten getreden worden, wat zorgt voor een ware ‘brain drain’. Dit kan het land  niet gebruiken, daar het hard op weg is om op verschillende vlakken zichzelf sterk verder te blijven ontwikkelen. Daarin ligt ook voor Nederland een groot belang, nu veel Nederlandse instellingen en bedrijven investeren in het land. Daarnaast heeft Nederland de afgelopen tijd veel gedaan om verschillende zaken in Bangladesh, waaronder de kledingindustrie, sterk te verbeteren. Het zou enorm zonde zijn om dat werk teloor laten gaan, terwijl de oplossing uit twee realistische dingen bestaat: erkenning van het bestaan van extremisme en het aanpakken ervan door een mix van educatie en een versterking van de rechtsstaat.

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl