De toekomst van het International Criminal Court

Kofi Annan, de voormalige VN-secretaris-generaal, waarschuwt dat de uittocht van Afrikaanse landen uit het ICC gestopt moet worden, omdat anders de meest gruwelijke misdaden ongestraft zullen blijven. Hij komt met dit statement nadat zowel Burundi, Gambia als Zuid-Afrika hebben laten weten niet langer de bevoegdheid van het ICC te erkennen en de intentie hebben het Hof te verlaten. Ze beweren dat het ICC zich onevenredig richt op Afrikaanse leiders. Negen van de 10 zaken die door het ICC zijn behandeld, gingen over (voormalige) Afrikaanse leiders.

Het ICC is opgericht in 2002, nadat 60 landen het Statuut (het Statuut van Rome) voor een Internationaal Strafhof hadden geratificeerd. Op dit moment heeft het ICC 124 lidstaten. Het Hof maakt geen deel uit van de VN, maar werkt hier wel mee samen. Zo kan de VN Veiligheidsraad zaken doorverwijzen naar het ICC. Kofi Annan was een centrale figuur in de totstandkoming van het ICC door het voorzitten van de conferentie in Rome waar de statuten werden opgesteld. Verder zegt hij: "dat Afrika de meest enthousiaste supporter was van het ICC met de verse herinneringen aan de Rwandese genocide in het achterhoofd". Daarnaast is Afrika ook ruim vertegenwoordigd met 34 van de 124 lidstaten.

Burundi maakte eind oktober als eerste bekend het ICC te willen verlaten, nadat het ICC had aangegeven de mensenrechten te willen onderzoeken in het land. Eind oktober volgde Zuid-Afrika met de bekendmaking het ICC te willen verlaten, omdat het in strijd zou zijn met hun nationale wetgeving over diplomatieke onschendbaarheid en privileges. En ook Gambia heeft aangegeven het ICC te willen verlaten. Minister van Informatie van dit land, Sheriff Bojang verklaarde op de staatstelevisie: "Deze actie is gerechtvaardigd omdat het Internationaal Strafhof eigenlijk een Strafhof is voor de vervolging en vernedering van kleurlingen, in de eerste plaats Afrikanen."

Het proces om uit het ICC te stappen zal een jaar lang in beslag nemen. Burundi, Zuid-Afrika en Gambia zijn de eerste landen die het ICC willen verlaten sinds de oprichting 18 jaar geleden. Volgens Annan blijft het ICC het meest geloofwaardige rechtshof en een laatste redmiddel tegen zware misdaden, en daarmee van groot belang voor Afrikaanse landen. Het ICC is nog niet dood in Afrika. Maar het anti-ICC geluid is sterk groeiende, hoewel het op dit moment nog geen volledige continent-brede steun heeft. 

Geschreven door: Marlies van Horssen

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl