Demonstreren tegen corruptie en voor sociale rechtvaardigheid in het Rifgebied

 

Op 18 oktober organiseerde de FMS een Politiek Café over de demonstraties in het Marokkaanse Rif-gebied. Nadat een vishandelaar uit Al Hoceima in een vuilniswagen verpletterd werd, gingen de mensen er massaal de straat op om te protesteren tegen corruptie, discriminatie en economische malaise. Sindsdien houdt de onrust in de Rif de gemoederen bezig. Ongeveer 80 personen kwamen naar Casa Sofia in Amsterdam Nieuw-West om te horen wat PSU-partijvoorzitter Nabila Mounib, schrijfster Sietske de Boer, journaliste Nadia Ezzeroili en de oprichter van Rif Alert!, Fouad El Haji, hierover te zeggen hebben. Het publiek nam actief deel aan de discussie, die door Naeeda Aurangzeb in goede banen werd geleid. Hieronder lees je hoe de avond verliep! 

De roerige geschiedenis van de Rif

Met de prachtige voordracht van haar eigen gedicht weet Siham Amghar het publiek onmiddellijk tot stilte te manen. Ook naar de inleiding van Sietske de Boer wordt aandachtig geluisterd. Zij wijst het publiek op het feit dat de Rif al heel lang een speciale plek in het Marokkaanse stelsel inneemt. Ze vertelt over de felle strijd die de bewoners van de Rif begin jaren 20 voerden tegen Spaanse overheersing. De Riffijnen wisten lang stand te houden, maar toen vroegen de Spanjaarden Frankrijk om hulp. Een groot deel van de lokale bevolking werd door de Europese mogendheden uitgemoord. Door deze gewelddadigheden bleef de Rif onder Spaanse bezetting. Dit leidde, volgens Sietske, tot gevoelens van wrok ten opzichte van het gezag. Gevoelens die, door een deel van de bevolking, vandaag de dag ook ten opzichte van het Marokkaanse regime worden gekoesterd.

De rol van de Marokkaanse politiek

Dat de huidige onrust in de Rif niet uit lucht komt vallen, wordt door Nabila Mounib bevestigd. De partijvoorzitter van de Parti Socialiste Unifié (PSU), de Marokkaanse oppositiepartij, spreekt het publiek toe. Daarbij stelt ze drie verschillende onderdelen centraal: de actuele situatie in de Rif, de standpunten die de Marokkaanse linkse politieke partijen hierover  innemen (en dan specifieker de standpunten van de PSU) en de rol die de Marokkaanse diaspora hierin speelt. Haar verhaal roept veel vragen en reacties op vanuit het publiek. Eén van de vragen die Nabila krijgt, is waar ze was op het moment dat de demonstranten zich hard maakten voor meer rechten en minder corruptie. Daarop heeft ze een duidelijk antwoord: ‘Vooraan bij de protesten.’

Aandacht vanuit Nederland

Met een fragment uit ‘Notities uit Al Hoceima’ kondigt Naeeda de volgende spreker aan: Nadia Ezzeroili. Deze zomer verbleef Nadia in de Rif, omdat ze wilde weten wat er speelde en zich als journalist geroepen voelde daar verslag van te doen. Ook Fouad El Haji werd gegrepen door de gebeurtenissen in Marokko. Met een aantal vrienden richtte hij de beweging Rif Alert! op. Dat hij iets moest doen was duidelijk voor Fouad, want wat er in Marokko gebeurde ging te ver. Bijna alle journalisten die over de demonstraties rapporteerden werden gevangen genomen. ‘Op papier bestaan er prachtige mensenrechten,’ zegt Fouad ‘maar de mensenrechtensituatie in Marokko komt op dit moment niet overeen met de wetten die de koning in 2011 heeft ingevoerd.’ Nadia vult aan dat de vele arrestaties van journalisten zorgen voor een  zeer beperkte berichtgeving vanuit de Rif. Dat zij zelf het land niet uit het land werd gezet, was vooral geluk.

Actie, standpunten en het uitblijven daarvan
Nadia is niet de enige Nederlander die deze zomer naar Al Hoceima afreisde. In het publiek geven drie mannen aan dat zij aan de demonstraties in de Rif deelnamen. Toch voelt de bevolking van Al Hoceima zich in de steek gelaten door de Marokkaanse diaspora, zo stelt Nadia. De Riffijnen hadden gehoopt veel meer hulp te krijgen vanuit het buitenland. Uit het publiek komen vragen over het uitblijven van een reactie van de Nederlandse regering. Fouad bevestigt dat de regering oorverdovend stil blijft. Het wordt tijd dat de politiek een standpunt inneemt, vindt hij. Om dat te bewerkstelligen zal Rif Alert! op 27 oktober een symposium organiseren. De stilte van de regering staat in schril contrast met de felle discussie op de sociale media. Die discussie lijkt vaak sterk door emoties bepaald te worden en er komen daarbij veel scheldwoorden en onwaarheden voorbij, zegt Nadia. Ze constateert dat er vaak wordt beweerd dat de demonstranten separatisten zijn. Dat klopt niet, volgens Nadia: ‘Het zijn heel verschillende mensen met één gezamenlijk doel: een einde maken aan de corruptie.’

Hoe nu verder?

De avond wordt afgesloten met een blik naar de toekomst. Volgens Nadia is de belangrijkste opdracht voor de Nederlandse diaspora om goed te luisteren naar de Riffijnse bevolking. Die is goed georganiseerd en weet heel goed hoe ze haar doelen moet bereiken en welke hulp de diaspora daarbij kan bieden. Daarnaast moet men de situatie internationaal onder de aandacht blijven brengen. Nadia zal dan ook blijven schrijven over de Rif. Fouad, die recentelijk nog in Brussel was om over mensenrechten in de Rif te spreken, wijt ook aan de politiek een belangrijke taak voor de toekomst. Hij stelt dat de Europese Unie meer druk op de Marokkaanse overheid moet uitoefenen, zodat Europees geld rechtmatig besteed wordt en niet in Rabat blijft liggen. De belangrijkste doelen die volgens Fouad gerealiseerd moeten worden zijn: vrijlating van de gevangenen, vrijheid en sociale rechtvaardigheid. Hoe? Eerder die avond noemde Sietske de Boer geweldloos, maar persistent protest de beste strategie voor verandering. ‘Je moet niet pleiten voor onafhankelijkheid, maar juist zeggen “Luister, wij horen bij Marokko, totaal, maar onze eisen laten we niet los.”’

 

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl