“Financing for Development” top: cruciale stap of teleurstelling?

Van 13 tot 16 juli kwamen de wereldleiders samen in Addis Ababa om te praten over hoe de nieuwe ontwikkelingsagenda gefinancierd moet worden. Van tevoren was het nog niet zeker dat er een overeenkomst bereikt zou worden, maar op de slotdag van de top konden de wereldleiders toch een document ondertekenen: de Addis Abeba Action Agenda. VN-Secretaris-Generaal Ban Ki-Moon noemde het akkoord een “cruciale stap om een duurzame toekomst voor ons allemaal op te bouwen”. Het akkoord geeft veel vertrouwen op een goede afloop van de VN-vergadering in september waar de nieuwe ontwikkelingsdoelen zullen worden afgesproken. Toch klinkt er ook veel kritiek op het bereikte akkoord.

Aanpak belastingontwijking staat centraal

Een van de centrale thema’s van deze “Financing for Development” top was belastingen. Hoewel belastinginkomsten in ontwikkelingslanden een cruciale bijdrage kunnen leveren aan ontwikkeling, lopen deze landen nog miljarden dollars mis door belastingontwijking van multinationals. Ook Nederland wordt vaak genoemd als belastingparadijs, omdat multinationals via Nederlandse brievenbusmaatschappijen hun winsten wegsluizen naar belastingparadijzen waar ze geen belasting hoeven te betalen.  

Nederland heeft in 2013 al aangekondigd hier werk van te maken. Ook internationaal is er veel aandacht voor het probleem. Zo probeert de OESO belastingontwijking aan te pakken en is hier ook binnen de EU veel aandacht voor.

Veel ontwikkelingsorganisaties en ontwikkelingslanden vinden echter dat deze besluitvorming op VN-niveau moet plaatsvinden. Ontwikkelingslanden zijn namelijk geen lid van de OESO, maar de regelgeving die daar bepaald wordt, zal wel invloed op hen hebben. In Addis Abeba werd dan ook onderhandeld over het opzetten van een VN-orgaan tegen belastingontwijking. Het enige wat echter is behaald, is dat er een paar aanpassingen komen in de bestaande fiscale commissie van de VN. Hiermee krijgen ontwikkelingslanden echter geen besluitvormende macht, “een grote teleurstelling”, aldus Gijs Verbraak van ActionAid Nederland.

Ook Tove Maria Ryding van Eurodad vindt het een teleurstelling dat er op dit punt weinig is bereikt. Ze voegt zelfs toe dat het “pijnlijk is om te zien hoe de rijke landen vieren dat er niets verandert”. Anderen noemen het akkoord echter een start van het proces en zien de toekomst met vertrouwen tegemoet.

Blijven ‘streven’ naar 0,7%

Behalve belastingen stonden er natuurlijk ook andere belangrijke thema’s op de agenda. Zo hebben de rijke landen toegezegd te blijven streven om 0,7% van het bnp aan ontwikkelingshulp te besteden, maar dit is dus geen harde afspraak. Sowieso is er veel kritiek dat er weinig concrete doelen zijn afgesproken op de top.

Minister Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking heeft zich tijdens de top wel hardgemaakt voor het Addis Tax Initiative, om te zorgen voor capaciteitsopbouw van lokale belastingdiensten. Meer dan 30 landen en organisatie gaan zich inzetten om lokale belastingdiensten te ondersteunen bij het innen van belastingen.

Sustainable Development Goals

2015 is een cruciaal jaar voor de nieuwe ontwikkelingsagenda. De “Financing for Development” top in Addis Abeba was het eerste moment in dit jaar, waarop dus de financiering voor de nieuwe agenda moest worden afgesproken. In september volgt de VN vergadering waarop de nieuwe ontwikkelingsdoelen worden afgesproken en in december zal nog een klimaattop plaatsvinden in Parijs.

Tijdens de jaarlijkse Afrikadag, op zaterdag 7 november in Amsterdam, zullen we verder praten over deze thema’s, met onder andere Makhtar Diop, vicepresident voor Afrika bij de Wereldbank. Op 1 oktober start de kaartverkoop voor deze dag via www.afrikadag.nl.

Photo: Flickr

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl