Geweld in de Centraal Afrikaanse Republiek: 12.000 VN troepen toegezegd

In de Centraal Afrikaanse Republiek zijn gisteren bij een aanval in de stad Nanga Boguila minstens 22 mensen omgekomen. Drie daarvan zijn medewerkers van de NGO ‘Artsen zonder Grenzen’. Op zondag is een aantal van de laatste moslims van de hoofdstad Bangui naar vluchtelingenkampen in het land gebracht met escortes van zwaar bewapende Afrikaanse en Franse troepen. Ze zaten gevangen in hun wijken die belaagd werden door voornamelijk christelijke milities. De Verenigde Naties heeft deze gedwongen vertrekken en het geweld in de CAR beschreven als een ‘etnische zuivering’.

Een week geleden werd er gerapporteerd dat de Franse troepen in gevecht raakten met christelijke milities waardoor er vele doden vielen. Tijdens een patrouille in de stad Grimari werden ze onder vuur genomen door een bewapende groep. Het wordt voor de vredesmachten in het land steeds moeilijker om de orde te bewaren en de onrust weg te nemen. Vooral door mensen het land uit te escorteren, kunnen ze voorkomen dat er doden vallen.

Nadat de 1.200 mensen die afgelopen weekend uit Bangui werden geëscorteerd waren vertrokken, werden hun huizen geplunderd. Amnesty International heeft de vredestroepen ervan beschuldigd de etnische zuiveringen niet te kunnen voorkomen. Er wordt geschat dat meer dan een miljoen mensen hun huizen zijn ontvlucht door deze crisis.

Uitbreiding Troepenmacht VN
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft dan ook unaniem besloten om later dit jaar ongeveer 12.000 troepen naar de Centraal Afrikaanse Republiek te sturen. Op dit moment zijn er 6.000 Afrikaanse troepen en 2.000 Franse troepen aanwezig om de orde te bewaken in het land dat geteisterd wordt door straffeloosheid.

In het mandaat van de vredesmacht staat dat de blauwhelmen burgers en humanitaire konvooien zullen beschermen, milities zullen ontwapenen en de openbare orde zullen handhaven. De Franse troepen krijgen ook het mandaat om ‘alle mogelijke middelen in te zetten’ om de vredesmacht bij te staan. De Veiligheidsraad wil dat de VN macht, die MINUSCA wordt genoemd, zoveel mogelijk bestaat uit Afrikaanse personeel. De troepen zullen echter pas over vijf maanden arriveren in het land: op 15 september zal de troepenmacht het gezag overnemen van de Afrikaanse troepen.

Te laat?
Hoewel het besluit van de VN om troepen in te zetten door velen wordt gezien als een essentiële stap, is er ook kritiek. Tendai Marima schrijft op Think Africa Press dat de troepenmacht MINUSCA niet snel genoeg kan komen. De situatie vraagt nu om ingrijpen; gezien het geweld, de honderdduizenden vluchtelingen en de spanningen tussen gemeenschappen is vijf maanden een erg lange tijd. Daarnaast is het ook nog onduidelijk waar de troepen en het geld voor de missie vandaan moet komen.

De manier waarop de EU omging met het sturen van troepen staat volgens hem ook hopelijk niet garant voor de manier waarop de VN troepenmacht georganiseerd zal worden. Marima beschrijft hoe de EU missie EUFOR RCA vertraagd werd doordat bepaalde lidstaten zich aarzelend en terughoudend opstelden. Totdat Frankrijk extra druk oplegde waardoor op 1 april werd aangekondigd dat 1.000 troepen zouden worden gestuurd, zat er totaal geen schot in de zaak.

Christian Mukosa van Amnesty International geeft daarnaast aan dat het belangrijk is te bedenken wat er nu gaat gebeuren tot aan september. Hij vindt dat de VN ervoor moet zorgen dat de troepen van de Afrikaanse Unie zo goed mogelijk gesteund worden.

Vertrek van Tsjaad
Op dit moment is het zeer moeilijk voor de Franse en Afrikaanse troepen om de orde te handhaven. Het vertrek van de Tsjaadse troepen heeft daar niet aan bijgedragen. De 850 troepen trokken zich terug toen ze beschuldigd werden van het doden van burgers in Bangui en het samenwerken met de Seleka rebellen.

Duizenden mensen sloegen op de vlucht toen de Tsjaadse troepen zich terugtrokken en daarbij Moslims escorteren die een heenkomen in vluchtelingenkampen zochten. Een gevecht brak uit tussen de troepen en de anti-Balaka milities die de moslims wilden verhinderen het land te verlaten.

Geweld en vluchtelingen
De VN spreekt over een etnische zuivering omdat voornamelijk moslims het mikpunt zijn van het geweld. De grotendeels christelijke anti-Balaka rebellen nemen wraak op de moslims voor al het geweld dat de christenen is aangedaan toen de Seleka rebellen de macht overnamen in 2012 en 2013.

Vluchtelingen uit CAR vluchten naar CAR’s buurlanden en komen daar in vluchtelingkampen terecht. Al Jazeera schreef over de situatie in een van die kampen in de Democratische Republiek Congo. In het Boyabo kamp verblijven nu ongeveer 9.000 mensen. Meer dan 30% zijn tussen de 18 en 30 jaar. Hun levens staan op dit moment stil: ze kunnen niet naar school of aan het werk en volgens reporter Azad Essa zorgt dat voor een erg gespannen situatie.

Maar dat valt in het niet bij de situatie in de Centraal Afrikaanse stad Boda. Daar zitten 14.000 moslims vast in een gebied dat omsingeld wordt door anti-Balaka rebellen. Ze kunnen geen kant op en krijgen niet genoeg voedselhulp. De enige optie is te wachten totdat het gebied ontzet wordt door veiligheidstroepen. 

Unicef maakte ook een portret van de vluchtelingen in Centraal Afrikaanse Republiek en laat zien wat voor impact de crisis heeft op de kinderen in het Afrikaanse land. 

Steun vanuit Nederland
Nederland heeft intussen voor de derde keer noodhulp geboden. Minister Ploumen van Ontwikkelingssamenwerking stelde vorige week een miljoen euro extra beschikbaar voor noodhulp aan de Centraal Afrikaanse Republiek.

Er wordt ook gekeken naar andere hulp. Zo steunt Nederland projecten die moeten leiden tot verzoening tussen de bevolkingsgroepen, zoals een radiostation dat zich inzet voor een dialoog tussen de strijdende partijen.

Door Merel Berkelmans

Bronnen: Al Jazeera I, Al Jazeera II, Africa Review, Reuters I, Think Africa Press, Al Jazeera III, New York Times, Reuters II, Al Jazeera IV, Fotoreportage "Boda", NOS.

Foto: National Turk

 

 

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl