Honderden Nigeriaanse meisjes nog steeds niet terecht

Gisteren verscheen een video waarin Boko Haram leider Abubakar Shekau de ontvoeringen van de meer dan 250 Nigeriaanse meisjes opeist. In het noorden van Nigeria werden zij drie weken geleden ontvoerd, terwijl ze op een kostschool verbleven. Ze zijn nog steeds niet gevonden. Op 15 april werden ze meegenomen door gewapende militanten. Waarschijnlijk zijn ze naar andere landen gesmokkeld. De regering is het nog niet gelukt om de meisjes op te sporen, wat tot steeds meer woede en frustratie leidt onder de bevolking. Intussen vinden er ook in het zuiden van Nigeria ontvoeringen plaats: afgelopen zondag zijn er nog drie Nederlanders ontvoerd om waarschijnlijk financiële motieven. 

In de video zei Shekau: “Ik heb een meisje ontvoerd die naar een Westerse school ging en jullie zijn verontrust. Ik zeg dat Westers onderwijs moet stoppen. Meisjes, jullie moeten gaan trouwen. Ik herhaal: Westers onderwijs moet ophouden. Ik heb jullie meisjes ontvoerd. Ik zal ze verkopen op de markt, bij Allah.” Boko Haram wordt vertaald als ‘Westers onderwijs is zondig.’

Motieven ontvoering
Think Africa Press schreef een artikel over de mogelijke motieven van Boko Haram. Een van de opties is dat ze op deze manier wraak willen nemen voor de ontvoeringen van ‘hun’ vrouwen en kinderen. In 2012 beschuldigde Shekau de Nigeriaanse regering van het arresteren en ontvoeren van minstens 100 mensen die waarschijnlijk banden hadden met hooggeplaatste Boko Haram rebellen.

Een ander motief zou kunnen zijn dat de ontvoeringen moeten leiden tot losgeld wat voor inkomsten kan zorgen voor Boko Haram. Ze proberen met de ontvoeringen ook de vrijlating van andere rebellen te forceren. In dat opzicht zijn de ontvoeringen ook een manier om hun macht te tonen en het gezag van de Nigeriaanse regering te ondermijnen.

Niet alleen losgeld kan zorgen voor inkomsten: als de meisjes verhandeld kunnen worden in buurlanden, kan dit ook veel geld opleveren. De pas geuite bedreiging door Shekau dat hij de meisjes zal verkopen moet dus serieus genomen worden. Eerder werd al gemeld dat de meisjes verkocht zijn aan andere Boko Haram rebellen om dienst te doen als hun vrouwen.


Nationale en internationale aandacht
Het zou goed kunnen dat al deze motieven een rol spelen, maar dat is voor nu niet de belangrijkste discussie. Vorige week protesteerden honderden mensen in de Nigeriaanse hoofdstad Abuja om de regering onder druk te zetten de meisjes zo snel mogelijk te vinden.Ook in andere delen van het land vinden protesten plaats.

President Goodluck Jonathan zei in een tv-optreden dat ze de meisjes ‘zeker snel zullen vinden’ en dat hij in ieder geval blij is dat er nog geen berichten zijn over eventuele doden of gewonden onder de meisjes. Hij gaf ook aan om internationale hulp te hebben gevraagd bij het zoeken naar de meisjes. 

Via #Bringbackourgirls en #Bringbackourdaughters wordt er op Twitter veel aandacht besteed aan de ontvoeringen. Een aantal Amerikaanse politici heeft er ook over gesproken en hun ‘outrage’ geuit. De grote nationale en internationale aandacht kan hopelijk de middelen genereren om de meisjes vrij te krijgen.

Nederlanders ontvoerd in zuiden van Nigeria
Aan de andere kant van Nigeria zijn afgelopen weekend drie Nederlanders ontvoerd. Erhard Leffers, Marianne Vos en Jandries Groenendijk werden zondag meegenomen door gewapende mannen bij de zuidelijke stad Letugbene in de Nigerdelta. Ze werden op een boot overvallen door de militanten. Daarbij zou zijn geschoten. Naast de drie Nederlanders werden ook de Nigeriaanse activist Sunny Ofehe, die in Nederland woont, en Nigeriaan Femi Soewu ontvoerd. Ofehe geeft met de Vos en Leffers een blad uit over de Nigerdelta. Hij en Soewu zijn intussen vrijgelaten.


De drie Nederlanders zitten nog vast
. Er wordt van alles gedaan om hen vrij te krijgen, schrijft Ofehe in een persbericht. In een kort telefoongesprek dat Ofehe met zijn vrouw voerde, zei hij dat de drie Nederlanders het goed maken, maar dat hij verder niet veel kan zeggen uit veiligheidsoverwegingen.

Door wie de groep is ontvoerd is nog niet duidelijk, maar de meeste ontvoeringen in de Nigerdelta draaien om losgeld. De ontvoerders zouden 45.000 euro aan losgeld eisen (tien miljoen Nigeriaanse naira), zo zei de Nigeriaanse politie vanmorgen tegen RTL Nieuws. RTL meldde eerder dat het om tien miljoen euro zou gaan, maar dit bleek onjuist.

De politie liet daarnaast weten dat de drie nog in leven zijn, en dat de ontvoerders niet van de moslimextremistische groepering Boko Haram zijn. Het zou puur om het geld gaan. De Telegraaf schrijft dat het losgeld al is betaald, en dat de vrijlating nabij zou zijn. Het bedrag zou afkomstig zijn van invloedrijke zakenpartners van Ofehe.

In het zuiden van Nigeria, dat rijk is aan olie, zijn vaker ontvoeringen. Doorgaans hebben de daders financiële motieven, geen politieke. In het geval van de ontvoeringen door Boko Haram is dat vaak andersom.

Door Merel Berkelmans

Bronnen: Al Jazeera, Van Guard Nigeria, Think Africa Press, BBC I, BBC II, Democracy Now, Twitter, NOS I, NOS II, NRC

Foto: PRI

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl