Interne onrust Zimbabwaanse partijen

Zimbabwe wordt sinds haar onafhankelijkheid (1980) geleidt door Robert Mugabe en zijn Zimbabwe African National Union – Patriotic Front (ZANU-PF) partij. Ondertussen is de negentigjarige president aan zijn vijfde termijn bezig, wat één derde van zijn leven is. Een interne machtsstrijd over zijn opvolging is volop aan de gang. Ook bij de oppositie rommelt het: een deel van hen eist het ontslag van hun leider.

ZANU-PF
De negentigjarige Mugabe is “fit als een hoentje met slechts een paar kleine gezondheidsproblemen”, aldus de president zelf. De president deed deze uitspraak na speculaties in de media over zijn gezondheidstoestand. Ondanks dat ZANU-PF vasthoudt aan deze uitspraak zijn ze achter de schermen druk bezig met de opvolging, wat tot verdeeldheid binnen de partij leidt. Rugare Gumbo, woordvoerder van de partij, ontkent: “ZANU-PF heeft in het verleden altijd een grote mate van eenheid gekend en blijft ook vandaag een vertrouwenswaardige politieke partij voor de Zimbabwanen.” Op dit moment zijn twee kandidaten als opvolger van Mugabe bekend: Vicepresident Joyce Mujuru en Minister van Justitie Emmersom Mnangagwa, ook wel bekend als ‘de krokodil’.

ZANU-PF doet beroep op internationale hulp
Tijdens een persconferentie waarin Mugabe zijn goede gezondheid benadrukte sprak hij tevens over Groot-Brittannië, Zimbabwe’s voormalig kolonisator, met de boodschap:  “We haten jullie niet, we houden alleen meer van ons eigen land.” Mugabe wil de banden herstellen en heeft hiervoor de hulp van Frankrijk ingeroepen. Co-operatie tussen de twee landen was geschorst in 2012, als onderdeel van een aantal sancties tegen het land. De Franse ambassadeur voor Zimbabwe, Laurent Delahousse, gaf aan dat de banden voor het eind van het jaar weer worden aangehaald, op verzoek van het Zimbabwaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Onderminister van dit ministerie, Christopher Mutsvanga, hoopt dat Frankrijk “met haar vriend (Groot-Brittannië) wil praten om zo opnieuw de banden aan te halen met het land waaraan zij emotioneel is verbonden.” De regering hoopt dat Engelse bedrijven zich gaan vestigen in het land en zo de economie stimuleren, wat positief kan zijn voor het vertrouwen van de bevolking in ZANU-PF.

Oppositiepartij MDC-T
De grootste oppositiepartij MDC-T (Movement for Democratic Change – Tsvangirai) zou haar slag kunnen slaan als ZANU-PF niet meer eensgezind is. Echter botert het binnen MDC-T ook niet. Dit komt door de slechte verkiezingsresultaten vanaf 2002, waardoor een aantal leden het ontslag van hun leider Morgan Tsvangirai eisen. Tsvangirai staat aan het roer van de partij sinds haar oprichting in 1999. Adjunct-penningmeester Elton Mangoma schreef een open brief waarin hij de leider vroeg op te stappen, wat begin maart tot zijn schorsing leidde. De Minister van Financiën, Tandai Biti, is teleurgesteld over deze actie omdat Mangoma geen kans kreeg om zichzelf te verdedigen en er niet is gestemd over zijn schorsing. Hierdoor is Biti bang dat de partij “ZANU-PF’s werkwijze achterna gaat.”

Angst om stemmen te verliezen is volgens woordvoerder Douglas Mwonzora gering binnen de partij “aangezien MDC-T het enige alternatief is voor echte verandering in Zimbabwe.”

Vertrouwen bevolking
Politiek analist Whatmore Makokoba ziet verwarring onder de bevolking doordat het onduidelijk is welke leider zij kunnen vertrouwen. Volgens marketeer Leroy Muzamani heeft dit te maken met de prioriteit van de regering. Zo is werkeloosheid een groot probleem in het land, echter wordt dit niet aangepakt doordat veel partijen gevangen zitten in een interne machtsstrijd. Volgens hem is een opstand de enige manier om politieke verandering af te dwingen.

Volgens Claris Madhuku, directeur van het Platform for Youth Development, een lokale lobbygroep voor democratie, is voor beide partijen de toekomst onzeker vanwege hun interne verdeeldheid. Het is belangrijk dat zowel ZANU-PF als MDC-T hun zaken op orde krijgen, zodat zij zich kunnen gaan richten op verbetering van beleid, wat ten goede kan komen aan de bevolking. Dit zou het vertrouwen van de bevolking kunnen herstellen en eventuele onrust, zoals voorspelt door Muzamani, wegnemen.

Door Laura Ritter

Bronnen: Bloomberg, MO, Reuters I, The Africa Report, Reuters II

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl