Kabinet pakt internationale belastingontwijking aan

Bedrijven kunnen op grote schaal via Nederland belastingbetaling ontwijken, wat grote gevolgen heeft voor de belastinginkomsten van ontwikkelingslanden. Het kabinet komt nu met concrete maatregelen om dit aan te pakken. Dit schreef zij in een brief aan de Tweede Kamer van afgelopen vrijdag, waarin het kabinet reactie gaf op verschillende rapporten over de rol van Nederland bij belastingontwijking en de gevolgen hiervan voor ontwikkelingslanden.

Veel multinationals ontwijken via Nederland het betalen van belasting, hoofdzakelijk dankzij het Nederlandse belastingverdragennetwerk. Ontwikkelingslanden lopen door het Nederlandse belastingstelsel jaarlijks 460 miljoen euro mis. Wereldwijd loopt dit bedrag op tot 107 miljard euro. Geld dat zij goed kunnen gebruiken voor infrastructuur en onderwijs.

SABMiller, het moederbedrijf van onder meer Grolsch, betaalt bijvoorbeeld al jaren nauwelijks belasting in Ghana. De royalties over de in Ghana gebruikte merken worden in Nederland afgedragen dankzij gunstige belastingconstructies. Ghana, en veel andere ontwikkelingslanden, lopen door deze praktijken veel belastinginkomsten mis. Zambia heeft bijvoorbeeld al aangegeven dat zij het belastingverdrag met Nederland willen heronderhandelen. Het land zegt, onder meer via Nederland, jaarlijks twee miljard aan belastinginkomsten te missen. Ontwikkelingslanden lopen door het Nederlandse belastingsysteem dus direct inkomsten mis, die ten goede zouden kunnen komen aan het bouwen van ziekenhuizen en het verzorgen van goed onderwijs.

Minister Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en staatssecretaris Weekers van Financiën komen nu met maatregelen. Belastingregels zullen worden aangescherpt en Nederland biedt de 23 ontwikkelingslanden waarmee zij belastingverdragen heeft of waarmee onderhandelingen lopen aan om antimisbruik maatregelen op te nemen in deze verdragen. Tevens zal Nederland geld vrijmaken om de ondersteuning bij de capaciteitsopbouw van belastingdiensten in de ontwikkelingslanden verder uit te bouwen. Dit zal helpen bij de naleving van de antimisbruik maatregelen, die belastingontwijking tegengaan.  

Dat het kabinet nu met maatregelen komt is een belangrijke stap. Met het Fair Politics programma stelt de FMS, samen met andere organisaties, al langer de gevolgen van het Nederlandse belastingklimaat voor ontwikkelingslanden aan de kaak. Lange tijd verwees Nederland alleen naar het belang van mondiale oplossingen: alleen internationale samenwerking kan een gelijk speelveld creëren tussen landen en bedrijven, was het standpunt. Eenzijdig optreden zou ertoe leiden dat de bedrijven vertrekken naar andere belastingparadijzen, waardoor de situatie voor ontwikkelingslanden niet zou veranderen en de concurrentiepositie van Nederland wel verslechtert.

De erkenning van het kabinet dat Nederland een eigen verantwoordelijkheid heeft om onbedoeld gebruik van haar belastingverdragen te voorkomen is dus een cruciale eerste stap ter bevordering van een eerlijk belastingsysteem. Vele stappen zullen uiteraard nog moeten volgen om dit doel te bereiken. Kijk op de Fair Politics website en blijf op de hoogte!

 

Sources: Oxfam Novib, Volkskrant, ActionAid, SOMO

Photo: Flickr

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl