Mali “in oorlog” met Tuareg rebellen

Op 18 mei gaf Mali’s premier Moussa Mara aan dat zijn land nu “in oorlog is met de Tuareg rebellen”. Een dag voor deze aankondiging raakte regeringstroepen slaags met de rebellen in Kidal, een stad in het noorden. Volgens het Malinese Ministerie van Defensie vielen hierbij minimaal 36 doden en zijn zo’n 30 ambtenaren gegijzeld. Mara gaat nu op zoek naar “een geschikt antwoord voor de situatie”.

Gevechten op 17 mei
Op 17 mei vonden gevechten in Kidal plaats, vlakbij het kantoor van de regionale gouverneur. Op deze dag bracht premier Mara een bezoek aan de stad, als onderdeel van zijn eerste tour in het noorden van Mali. In de dagen voorafgaand aan zijn bezoek vonden protesten tegen de regering plaats in Kidal.

Het Ministerie van Defensie gaf aan dat zes leden van haar troepen en twee burgers zijn vermoord en dat 25 van hen gewond zijn. Onder de rebellen hebben 28 personen het niet overleefd. Volgens een anonieme bron zijn dertig ambtenaren vermist en is er “weinig duidelijkheid over hun lot”. Een woordvoerder van de NMLA - National Movement for the Liberation of Azawad - Attaye Ag Mohamed, gaf aan veertig ambtenaren te hebben gegijzeld, die volgens hem “veilig zijn en het goed maken”. De NMLA is een seculiere separatistische Tuareg rebellen groep die een onafhankelijke staat in het noorden wil stichten onder de naam Azawad.

Mohamed gaf aan Kidal in handen te hebben. De rebellen woordvoerder wil zich verder houden aan een wapenstilstand, zoals gevraagd door de VN, en heeft daarom de wapens op 18 mei laten liggen. Echter zullen zij wel terugvechten als het Malinese leger de stad probeert te heroveren. Diezelfde dag gaf Mara nog aan troepen te sturen om dit te bewerkstelligen, waardoor de kans op een wapenstilstand afneemt.

Kritiek
Mara heeft kritiek uitgesproken over de houding van Frankrijk en de VN tijdens de aanvallen op 17 mei, aangezien hun houding “meer dan passief was”. Verder was deze aanpak “wel het laatste wat we verwachtten van de VN missie MINUSMA” vooral omdat zij hadden “verzekerd dat het gouverneurs kantoor niet zou worden aangevallen.”

Frankrijk was eigenlijk van plan haar troepen terug te trekken nu er steeds meer militairen uit andere landen arriveren in Mali om deel te nemen aan MINUSMA. Echter heeft zij in de week voorafgaand aan de gevechten besloten om haar aanwezigheid in de Sahel regio te behouden om “terrorisme te bestrijden”. De Franse Minister van Defensie, Jean-Yves Le Drian, heeft besloten 1000 soldaten in Mali te houden en 3000 te verplaatsen naar andere delen van de Sahel regio, die daar blijven “zolang nodig is”. 

Bert Koenders, hoofd van MINUSMA, veroordeelt de gevechten en gaf aan dat deze “barbaarse misdrijven onacceptabel zijn en dat de betrokkenen hun optreden moeten verantwoorden.” Hoe dit moet worden bewerkstelligd is nog onduidelijk.

Vredesgesprekken
Een kleine week voorafgaand aan het gevecht spraken Tuareg politieke groeperingen onverwachts met Tuareg rebellen, leden van gewapende groepen en afgevaardigden van de VN en het Franse leger. Organisator van de bijeenkomst, de Hoge Raad van Azawad, vond dat “het tijd werd dat alle ‘Azawadis’ stemmen worden gehoord en om een oplossing te vinden voor de crisis in Mali.” Verder wil de Hoge Raad een gemeenschappelijke positie bereiken voordat zij met de regering om de tafel gaat in de hoofdstad Bamako, een meeting waar de VN op aandringt.

Vredesgesprekken zijn volgens Koenders noodzakelijk: er zijn kansen voor vrede en stabiliteit in de regio maar om dit te bereiken moeten alle betrokkenen zich inzetten. “De vredestrein is eindelijk vertrokken van het station en kan niet terug”, sprak Koenders. Door de gevechten op 17 mei en het verklaren van oorlog aan de Tuareg rebellen door premier Mara neemt de kans op een vreedzame oplossing momenteel echter af.

Door Laura Ritter

Bronnen: Al Jazeera I, AllAfrica, Reuters, Al Jazeera II, UN News Centre
Foto: Al Jazeera

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl