Minister Ploumen in publieksdebat over vrijhandelsakkoord tussen de EU en de VS

Op woensdag 1 oktober jl. organiseerde de FMS in samenwerking met het Internationaal Secretariaat van de PvdA het eerste grote publieksdebat over TTIP; het Transatlantic Trade and Investment Partnership tussen de EU en de VS. Het werd een stevige discussie met aan elkaar gewaagde panelleden, over gebrek aan transparantie, het vasthouden aan hoge EU standaarden, het aangrijpen van kansen en het oplossen van mogelijk negatieve gevolgen.

Omdat nog niet iedereen evenveel af weet van de TieTIP, gaf Rixt van Dongera (FMS) een korte introductie over de vermeende effecten en dilemma’s van het verdrag, waarna de openingsspeech volgde van de hoofdgast van de avond, de Minister van Internationale Handel en Ontwikkelingssamenwerking, Lilianne Ploumen. Zij gaf aan veel kansen voor de Nederlandse en Europese handel te zien, met als resultaat meer banen. Met name voor het midden- en klein bedrijf is het nu vaak moeilijk om aan twee standaarden te voldoen en kanimg 6414 erkenning van beide standaarden of harmonisatie leiden tot meer mogelijkheden.

Ze deelde de zorgen met betrekking tot het gebrek aan transparantie van de onderhandelingen en heeft om die redenen ook aangedrongen op het publiek maken van het mandaat van de onderhandelaars. Ook behoeft het voorgestelde arbitragesysteem (ISDS) aanpassing.

Ze was minder bezorgd over de aantasting van werknemersrechten, aangezien betrokken onderhandelaars van beide kanten duidelijk hebben aangegeven dat deze niet onderhandelbaar zijn. Bovendien komt er een speciale arbeidsclausule in het verdrag. Uiteraard blijft de minister dit in de gaten houden. Ze benadrukte dat de onderhandelingen in volle gang zijn en dat we onze invloed optimaal moeten benutten om tot een goed verdrag te komen.

Geleid door debatleidster Nina Tellegen, directeur van de DOEN Foundation, ging minister Ploumen vervolgens in debat met een breed en hoogstaand panel.

Roeline Knottnerus van SOMO was de meest kritische noot op het podium, en leek daarmee publieksfavoriet. Het gebrek aan transparantie in het onderhandelingsproces en dwingende maatregelen, onvoldoende aandacht voor sociale en milieuaspecten, en de vermeende gevolgen voor ontwikkelingslanden werden door haar fel bekritiseerd. “Handel kan alleen eerlijk zijn als er evenveel belang wordt gehecht aan economische als aan sociale en milieuaspecten”. Ook de investeerdersbeschermingsclausule ISDS (Investor-State Dispute Settlement) baarde veel zorgen.

Lijnrecht tegenover haar stond Rimg 6450oeland van der Stappen, afgevaardigde van de Europese Ronde Tafel van Industriëlen, die TTIP vooral ziet in de context van de wereldwijde concurrentie. Met allerlei technische voorbeelden probeerde hij duidelijk te maken dat TTIP een aanwinst zal zijn voor bedrijven en consumenten, met een kosteloos plaatje voor de belastingbetaler.

Meer gematigd uitte Jan Vos, parlementariër namens de PvdA, zich kritisch jegens de Amerikanen, bijvoorbeeld in hun omgang met privacykwesties. Kunnen we de VS wel vertrouwen als onderhandelingspartner? Volgens Jan Vos delen we veel waarden met elkaar en moeten we in de huidige mondiale context wel samenwerken met onze trans-Atlantische bondgenoten. Ook stelde hij dat als het zo is dat werknemersrechten en milieustandaarden niet onderhandelbaar zijn, zoals gesteld door Eurocommissaris de Gucht, dat het dan van belang is dat we dat ook ergens zwart op wit hebben. Transparantie is de basis om goede controle en publiek debat mogelijk te maken.

Ook Agnes Jongerius, Europarlementariër namens de PvdA, die het publiek toesprak via een videoboodschap vanuit Brussel, onderstreepte het belang van samenwerking met onze trans-Atlantische vrienden in het kader van de recente ontwikkelingen in de relatie met het Rusland van Poetin. Jongerius was kritisch, maar wel op zoek naar oplossingen. Het verdrag mag van haar niet ten koste gaan van werknemersrechten in Europa. Ook zette ze vraagtekens bij het ISDS en gaf aan dat het een struikelblok kan vormen voor instemming met het verdrag door de sociaaldemocratische fractie in het Europees Parlement.  

Als trans-Atlantische vertegenwoordigster, benadrukte Holly Lindquist Thomas van de Amerikaanse Ambassade in Den Haag, dat TTIP voornamelijk groeipotentie geeft aan het Midden –en Klein Bedrijf (MKB). Grote multinationals handelen immers al overzee. Met Amerikaans optimisme probeerde zij ook de angst weg te nemen dat het verdrag de hoge EU standaarden naar beneden zal halen; de EU standaarden zijn immers echt niet altijd hoger. Ondanks Lindquist’s claim dat de rol van de VS in het onderhandelingsproces opvallend transparant is in vergelijking met img 6454vorige onderhandelingen, deed Ploumen een dringend beroep op de Amerikaanse afgevaardigde voor meer transparantie  aan de Amerikaanse zijde. 
 
Zoals duidelijk werd tijdens het debat, kent TTIP nog vele uitdagingen. De onderhandelingen zijn nog volop aan de gang. Als een van de 28 EU-lidstaten, zit ook Nederland aan de onderhandelingstafel, en zoals minister Ploumen een aantal keren benadrukte, is verbetering op een aantal punten nodig.

Dus, heeft u zorgen of suggesties voor minister Ploumen, schroom niet om deze met haar te delen via ttip@minbuza.nl. Ook werden deelnemers van het debat uitgenodigd voor de consultaties over TTIP op het Ministerie van Buitenlandse Zaken.

De discussie was aan het einde van de avond nog lang niet ten einde, dus wordt vervolgd!

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl