Minister ploumen presenteert onderzoek beleidscoherentie in ghana en bangladesh

Naar aanleiding van een motie uit 2011 van (toenmalig) Tweede Kamerlid Arjan El Fassed (GroenLinks) heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken onderzoek gedaan naar hoe Nederlands en Europees beleid in de praktijk gevolgen hebben op ontwikkelingslanden. De resultaten van deze pilotstudie zijn door minister Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking naar de Tweede Kamer gestuurd.

Deze pilotstudie is een belangrijke eerste stap in onderzoek naar de gevolgen van Nederlands niet-hulpbeleid in ontwikkelingslanden. Hoewel Beleidscoherentie voor Ontwikkeling (BCO) is verankerd in het Verdrag van Lissabon, zijn concrete resultaten hierdoor nog niet gegarandeerd. Het monitoren van de gevolgen van beleid werd tot nu toe door de EU of door lidstaten nooit gedaan. Een van de belangrijkste conclusie van de studie is dat er in de praktijk weinig kwantitatief geformuleerde BCO-doelen bestaan, terwijl dit wel van belang is om de effecten te kunnen meten. Het is echter heel moeilijk om te meten hoeveel banen bijvoorbeeld verloren gaan als gevolg van Europees landbouwbeleid, omdat er zoveel verschillende factoren een rol spelen: van Chinees beleid tot interne problemen (bijvoorbeeld met de oogst).

De pilot

Voor de pilot werd gekeken naar vijf verschillende sectoren: handel, financiële stromen, voedselzekerheid, klimaat en migratie. Op elk gebied komt de pilot met concrete aanbevelingen waarop Nederland, vanuit een BCO-perspectief, zou moeten inzetten. Zo gaat de studie in op de markttoegang tot de EU van beide landen. Ghana en Bangladesh benutten beide niet de volledige potentiële voordelen van tariefvrije markttoegang. Nederland moet zich hier hard voor maken, onder andere door zich te inzetten als ‘honest broker’ tijdens de EPA onderhandelingen.

Ook ging de pilot in op het Nederlandse belastingstelsel. Nederland heeft met Ghana een belastingverdrag afgesloten ter bevordering van FDI, maar het blijkt dat het onduidelijk is of het verdrag ook echt gezorgd heeft voor extra FDI in het land. Wel is waarschijnlijk dat Ghana belastinginkomsten mist. Het is dan ook een goede stap dat het kabinet aangekondigd heeft om belastingverdragen met ontwikkelingslanden te heronderhandelen. 

Klimaatverandering treft beide landen, terwijl ze beide maar een bescheiden CO2-uitstoot per capita hebben. De gevolgen van klimaatverandering veroorzaken droogte en versterken de kans op een natuurramp. Nederland zou dus in haar beleid ervoor moeten zorgen dat de inzet voor hulp en klimaat elkaar versterken. Fair Politics is echter wel van mening dat klimaatfinanciering niet op kosten van ontwikkelingssamenwerking mag,  maar het is zeker toe te juichen als klimaatbeleid coherent met hulpbeleid wordt.

Deze pilotstudie is een belangrijke stap om de impacts van Europees en Nederlands beleid op waarde te schatten, en negatieve gevolgen aan te pakken. Fair Politics hoop dat, mede door deze studie, coherentie weer volop op de agenda komt. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft al aangegeven dat ze deze coherentiepilot ook internationaal wil verspreiden. We rekenen er daarom op dat dit een eerste aanzet is voor verder onderzoek en dat Nederland, maar ook de EU, vaker en beter de gevolgen van beleid analyseert. Alleen dan kunnen deze gevolgen effectief worden bestreden.

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl