Minister Ploumen wil modernisering ODA-definitie

De afgelopen twee jaar was er in Nederland veel ophef over de internationale ODA norm van 0,7 %, die door bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking komend jaar voor het eerst in de geschiedenis zal zakken naar 0.55 % van het BNP. In de zomer van 2013 heeft het IBO (het interdepartementale beleidsonderzoek) onderzoek gedaan naar de ODA-definitie. Half februari is het eindrapport gepresenteerd aan de Kamer, vergezeld van een reactie van Minister Ploumen.

Vernieuwd ODA-concept

“Het ODA-concept is aan vernieuwing toe,” aldus minister Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking in haar reactie op het rapport. Het concept zoals het nu is, vindt ze niet passen bij de nieuwe verhoudingen in de wereld en de nieuwe vormen van ontwikkelingssamenwerking. Op korte termijn wil de minister zich dan ook hard gaan maken voor modernisering van de ODA-definitie.

Het rapport signaleert vijf belangrijke veranderingen:

  • Het instrumentarium voor de financiering is veranderd. Tegenwoordig worden ook vaak instrumenten als garanties en verzekeringen ingezet die op het moment niet onder de ODA-definitie vallen.
  • Private middelen vallen niet binnen de huidige definitie, maar worden wel steeds meer ingezet.
  • De groep van ontvangende landen is veel diverser geworden. De huidige lijst van ontvangers omvat ook landen als China en Brazilië, die nu zelf ook ontwikkelingsprojecten in andere landen financieren.
  • Er komt steeds meer focus op resultaten, terwijl de internationale vergelijking binnen het huidige systeem gebaseerd is op inspanning. 

Minister Ploumen geeft in haar reactie aan dat zij zich op korte termijn wil inzetten voor modernisering van de ODA-definitie en dan vooral met betrekking tot uitbreiding van het instrumentarium, meetellen van activiteiten op het gebied van militaire samenwerking en training in het 3D-kader, en een grotere focus op resultaten.

Internationale Publieke Goederen

Op de lange termijn wil minister Ploumen streven naar verbreding van de Internationale Publieke Goederen (IPG) agenda, waarmee een integrale coherentie-agenda waargemaakt kan worden. Fair Politics juicht deze visie van de minister toe. Het gaat hierbij om uitbreiding van de OS agenda met betrekking tot onderwerpen als klimaat, veiligheid en migratie.

Aangezien de minister ook zegt dat ze de ODA-definitie zoals die nu is los wil laten, ziet Fair Politics hierbij wel het risico dat deze verbreding zal leiden tot minder financiering voor ontwikkelingsrelevante activiteiten en tot minder bereidheid van landen om zich eraan te binden, zoals de minister zelf ook al aangeeft in haar reactie.

En hoewel Ploumen nog niet helder maakt wat ze precies onder de verbreding van deze agenda verstaat, gaat ze er wel vanuit dat de ODA definitie alle IPG’s bevat, waarbij bijbehorende afspraken worden gedaan over de bijdragen (ODA, inclusief Other Financial Flows, geldstromen naar ontwikkelingslanden die buiten het ontwikkelingsbudget ODA vallen).

Die beloftes moeten dan wel waargemaakt worden, maar wie gaat dat controleren? Wat gebeurt er als private actoren niet willen investeren in, bijvoorbeeld, het klimaat? Worden dan alle uitgaven uit het ODA-budget gefinancierd? En betekent het de facto ook niet dat alle uitgaven voor defensie, dat als internationaal publiek goed gedefinieerd gaat worden, uit het ODA budget gefinancierd gaan worden? En zal het er toe gaan leiden dat ook alle asieluitgaven in eigen land onder ODA vallen, zodat uiteindelijk er nog minder voor internationale samenwerking over zal blijven? Daar lijkt de minister nu wel naar te neigen in haar reactie.  Fair Politics vindt het van het grootste belang dat activiteiten die worden gefinancierd vanuit de OS-begroting ontwikkelingsrelevant zijn.

Er zijn dus nog veel belangrijke vragen om rondom het verruimen van de ODA-definitie naar een IPG-agenda. Binnenkort zal de Kamer gaan debatteren over een nieuwe ODA-definitie en dan zal blijken hoeveel steun de minister krijgt voor haar plannen.

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl