Na 30 jaar eindelijk vernieuwing aan het hoofd van Oeganda?

Gisteren, op 18 februari, mocht de Ugandese bevolking weer naar de stembus voor de presidentsverkiezingen. In 1996 werden in Oeganda voor het eerst open presidentsverkiezingen gehouden. President Yoweri Museveni werd tijdens deze verkiezingen verkozen, al is hij al sinds 1986 aan de macht. Museveni is sindsdien niet meer van zijn presidentiële troon gestoten. Tijdens deze verkiezingen worden de posities van de president, de parlementszetels en lokale raadszetels vastgesteld. In totaal worden er 2000 nieuwe politieke functies gevuld. Er werd van tevoren gezegd dat dit hele belangrijke verkiezingen gingen worden. Het aantal kiezers ligt tussen de 12,5 en 15 miljoen en het aantal kandidaten en campagnegeld is nog nooit zo hoog geweest. De eerste peilingen duiden erop dat president Museveni zijn 30-jarige presidentschap weer gaat verlengen.

Een eerlijke strijd?

New Vision, een van de twee grootse nieuwskranten in Oeganda laat weten dat in eerste polluitslagen president Museveni aan kop gaat met 61% van de stemmen en Kizza Besigy met 33% volgt. De verkiezingsdag verliep gisteren ronduit chaotisch. Online nieuwsorganisatie Sahara Reporters, die gewone bevolking aanmoedigt om verhalen te rapporteren over corruptie, het misbruiken van mensenrechten en andere politiek wangedrag, laat op hun website zien dat Museveni heeft geprobeerd de toegang tot sociale mediakanalen als Facebook en Twitter te blokkeren voor burgers. Oud premier en huidig presidentskandidaat Mbabazi liet op zijn Twitterpagina weten hoe men de blokkade konden omzeilen. Museveni heeft vooral de laatste tijd veel kritiek gekregen vanuit het Westen, over een verslechtering van de mensenrechten in het land. Hij reageerde hierop door het Westen te beschuldigen van interveniëren in Oegandese interne zaken.

Of de presidentsverkiezing in Oeganda een eerlijke strijd is, blijft dus nog maar de vraag. Mbabazi en Besigye hebben voorafgaand aan de verkiezingen zelfs aan aantal uur in de gevangenis gezeten, vanwege niet toegestane verkiezingsbijeenkomsten. Deze bijeenkomsten moeten minimaal drie dagen van tevoren worden aangegeven en goedgekeurd door de politie. In januari heeft de politie ook een drukkerij overvallen, waar het manifest van de FDC werd afgedrukt.

Belangrijkste tegenstanders

Museveni’s belangrijkste tegenstanders zijn Kizza Besigye en Amama Mbabazi. Besigye strijd namens de belangrijkste oppositiepartij, Forum for Democratic Change (FDC), al drie verkiezingen op rij tegen Museveni. Mbabazi is een oud partijlid van de huidige regeringspartij National Resistance Movement (NRM). Hij was zelfs premier van 2011 tot 2014, maar werd uit de partij gezet toen hij aankondigde zelf voor het presidentschap te gaan. Mbabazi is nu een onafhankelijke deelnemer voor de GoForward pressiegroep.

Het Afrikaanse Centrum voor Media Excellentie analyseerde gedurende de maand december de media outlets van de in staatsbezit zijnde mediacoöperaties. Volgens hen ging 44% over president Museveni, 24% over Mbabazi en slechts 4% over Besigye. Het begint er volgens Kristof Titeca, docent Ontwikkelingsbeleid aan de Universiteit van Antwerpen, op te lijken dat Museveni zich president voor het leven gaat maken.

Belangrijkste issues

De belangrijkste campagnepunten tijdens deze verkiezingen zijn de hoge werkloosheidscijfers, corruptie, betere publieke services voor burgers en de herziening van oneerlijke landrechten. Het is dan ook niet gek dat alle presidentskandidaten zich hiervoor zeggen in te zetten. De vraag hoe de oliereserves, die in 2006 zijn gevonden, het beste geëxploiteerd kunnen worden, is ook een veelbesproken issue. Elton Joseph Mabirizi, een andere onafhankelijke presidentskandidaat, zegt een tribunaal op te gaan zetten om de landrechtenconflicten op te lossen. Zeker in het noorden van Oeganda komen deze landconflicten veel voor. Grote delen van de bevolking leven hier in de angst dat hun land wordt ingenomen door rijke, machtige Oegandese of westerse burgers. De landrechtenconflicten in Oeganda gaan jaren terug. Het onterechte land inpikken van de arme bevolking, de ongelijke toegang tot eigendomsrechten en het slechte managen van openbare stukken land hebben allemaal bijgedragen aan het ontstaan van deze conflicten.

Of deze problemen daadwerkelijk worden opgelost na de verkiezingen is nog maar de vraag. Hoewel bijna alle kandidaten beloven dit probleem aan te pakken, is de kans dat er daadwerkelijk een oplossing komt klein, zegt politiek historicus Ndebesa Mwambutsya. Verandering beloven is makkelijk, maar het implementeren van deze beloftes, in een land waarvan de landeigendomsrechtspraak doordrenkt is met corruptie, is moeilijk. Het grootste probleem wordt volgens Mwambutsya waarschijnlijk toch niet aangepakt, omdat de grootste landbezitters ook de grootste sponsoren van de campagnes zijn.

Bronnen: New Vision, Sahara Reporters, BBC news, Reuters, Radio1 

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl