Nieuwe bundel over democratie in Europa

De opkomst van het Poetinisme, het Hongarije van Viktor Orban, de dreigende politieke omwenteling in Griekenland en spanningen op de Balkan - op meerdere fronten wordt de democratie bedreigd.Dit is het overkoepelende thema van het boek Problems of Representative Democracy in Europe: A Challenge for Progressives dat deze week verscheen. Het boek werd gepresenteerd in Wenen tijdens een conferentie dat mede georganiseerd werd door de European Forum for Democracy and Solidarity (waarvan Foundation Max van der Stoel het secretariaat is). Het is een publicatie van de denktank van de Europese sociaal democratie FEPS, het Oostenrijkse Renner Institut en het European Forum, dat democratie activiteiten coördineert en stimuleert in Oost- en Zuidoost Europa en de landen van het Oostelijk Partnerschap.

De bundel bevat een serie artikelen van merendeels jonge, progressieve onderzoekers uit zowel landen van de EU als daarbuiten. Twee jaar lang discussieerde deze groep over problemen van de democratie in hun landen en het boek is de neerslag daarvan.

De verschillen zijn echter groot in Europa. Het debat over de staat van de democratie is in Nederland anders dan in Servië. Kunnen we in de oudere lidstaten van de EU bijvoorbeeld spreken van een zekere slijtage, in Midden- Oost- en Zuid- Oost Europa gaat het om de complicaties veroorzaakt door de overgang van een communistische dictatuur naar een pluriform systeem.

Wat al deze landen gemeen hebben is onvrede van teleurgestelde burgers, opkomend nationalisme, links en rechts populisme en – in sommige gevallen – vormen van autoritair bestuur op plaatsen waar de democratie in een grijze zone terecht gekomen is. Deze trends gaan veelal gepaard met anti Europese sentimenten en de afkalving van steun voor uitbreiding van de Europese Unie. Tegelijk manifesteren zich nieuwe sociale bewegingen met hun eigen invulling van democratische politiek zoals we nog onlangs hebben kunnen waarnemen in Bosnië Herzegovina en Turkije. In het boek komen al deze kwesties aan de orde. Maar er is ook aandacht voor de rol van de EU bij de democratische hervormingen, de invloed van de media, de verantwoordelijkheid van politieke partijen, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, de invloed van narratieven, revisionistische interpretaties van de geschiedenis en de negatieve impact van de eurocrisis.

Problems of Representative Democracy is Europe is een politiek boek geworden vanuit verschillende invalshoeken geschreven met analyses van de praktijk van alledag. Het bevat verhalen over wat er fout kan gaan maar komt ook met voorbeelden van hoe democratie anders en beter kan. Progressieve politiek is ondenkbaar zonder democratie en omgekeerd. Het komt echter niet vanzelf.

Jan Marinus Wiersma, Ernst Stetter, Sebastian Schlubach (Eds), Problems of Representative Democracy in Europe. A Challenge for Progressives. Uitgeverij Van Gennep, Amsterdam. 2014

Voor meer informatie dtadic@foundationmaxvanderstoel.nl

voorkant_boek_2.jpg

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl