Onrust en verkiezingen in Libanon

Sinds de Libanese premier Hariri vanuit Saudi-Arabië bekend maakte af te treden is het onrustig in het kleine land ingeklemd tussen Syrië en Israël. Ook met de parlementsverkiezingen van mei 2018, de eerste in ruim 8 jaar, in het verschiet kunnen de spanningen tussen de verschillende religieuze bevolkingsgroepen snel oplopen. Om de progressieve en non-sektarische krachten te ondersteunen, organiseerde de Foundation Max van der Stoel afgelopen weekend een trainingsseminar voor jonge activisten.

Op 4 november kondigde Saad-Al-Hariri, leider van de Future Movement partij, onverwacht aan om zijn werkzaamheden als premier neer te leggen. De omstandigheden van zijn ontslag riepen veel vragen op en er werd wild gespeculeerd. Waarom werd de toespraak in Riyad, de Saudische hoofdstad, gehouden? Is de dreiging van een moordaanslag door Hezbollah werkelijk zo groot? Gaat het wellicht om een verkiezingsstunt?

Libanon is al langere tijd een van de strijdtonelen tussen regionale grootmachten Iran en Saoedi-Arabië. Het aangekondigde aftreden stortte het land meteen in een diepe politieke crisis. De balans tussen de Christelijke president, Soennitische premier en Sjiitische parlementsvoorzitter is fragiel. Internationaal werd er met verontwaardiging gereageerd en opgeroepen om geen overhaaste conclusies te trekken. President Michel Aoun accepteerde het aftreden niet zonder toelichting in een persoonlijk gesprek. Dit liet lange tijd op zicht wachten, mede omdat Hariri in eerste instantie in Saudi-Arabië bleef en vervolgens ook nog op bezoek ging bij de Franse president Macron en de Egyptische president Sisi. Uiteindelijk was Hariri net op tijd terug om in Beiroet aanwezig te zijn bij de festiviteiten rondom de onafhankelijkheidsdag. Ook stelde hij na een gesprek met de president dat hij niet op zal stappen. Voorlopig tenminste.

De affaire heeft de premier geen windeieren gelegd. De hoofdstad is volgeplakt met posters met steunbetuigingen  voor Hariri en de marathon van Beiroet, 2 weken geleden, liep uit op een “We want our PM back” manifestatie.

Langverwachte parlementsverkiezingen

De ontwikkelingen van de afgelopen maand zullen zeker van invloed zijn op de parlementsverkiezingen begin volgend jaar. De laatste alweer daterend van 2009. De onderlinge strijd over de hervorming van de verkiezingswet zorgde ervoor dat het huidige parlement haar eigen termijn keer op keer moest verlengen. Herziening van de wet uit 1960, gebaseerd op religieuze groepen, was vooral de Christelijke partijen een doorn in het oog.

De nieuwe wet daarentegen introduceert een systeem van proportionele verdeling in plaats van “winner-takes-all”. Daarnaast zijn er 15 nieuwe kiesdistricten opgesteld. Toch is bij het opstellen van deze districten goed gekeken naar de verschillende groepen, wat voor soms bizar vormgegeven gebieden zorgt. Daarom is de verwachting dat de balans niet veel zal veranderen. Alleen binnen de religieuze groepen zullen zetels van partij wisselen. Zo is de verwachting dat de Sjiitische Hezbollah winst zal behalen ten koste van de eveneens Sjiitische Amal Movement. 

Leading Change

De FMS is sinds twee jaar actief in Libanon. Na twee gezamenlijke trainingen met het Foundation for European Progressive Studies (FEPS) werd afgelopen weekend voor het eerst een bilaterale training georganiseerd met de Progressive Youth Organization (PYO), de jongerenbeweging van de Progressive Socialist Party (PSP). De campagnetraining genaamd “Leading Change” stond in het teken van de universiteitsverkiezingen en de aankomende parlementsverkiezingen. Onder andere campagne-, communicatie- en onderhandelingsvaardigheden stonden op het programma en werden met interactieve workshops eigen gemaakt.

De jongeren gaven aan optimistisch te zijn over hun toekomst en dat van hun land, maar maken zich wel zorgen over de toenemende polarisatie. De PSP heeft van oorsprong een grote Druze achterban, maar probeert de sektarische politiek te doorbreken door op sleutelposities ook bijvoorbeeld Soennieten of Christenen te benoemen. Het is bewonderenswaardig dat de PSP in het sterk verzuilde Libanon inzet op waarden gedreven politiek. 

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl