Peacebuilding op afstand ten behoeve van de lieve vrede thuis

Conflicten hebben meer dan eens flinke nabranders in de landen waar zij woeden, maar ook ver daarbuiten. Dat een gewapend conflict beëindigd is, betekent nog niet dat de onderliggende spanningen opgelost zijn.  Deze kunnen later weer naar boven komen. die onderliggende spanningen moeten worden weggenomen om langdurige vrede op de lange termijn te realiseren.

Nieuwe regimes vaak geen verbetering

Dit is natuurlijk lastiger dan het op het eerste gezicht lijkt. Na een gewapend conflict komt vaak een nieuw regime aan de macht dat zo lang mogelijk aan pluche probeert te plakken. Slechte voorbeelden zijn Rwanda, de Democratische Republiek Congo, maar ook Zuid-Afrika. Deze nieuwe regimes zijn niet altijd een verbetering voor een land en bemoeilijken soms juist de opkomst van een breed gedragen en betrokken civil society. De rellen in Burundi van 2015 maakten dit pijnlijk duidelijk. Hier braken rellen uit nadat president Pierre Nkurunziza had aangekondigd voor zijn derde (onwettelijke) ambtstermijn te gaan. Burundi wordt al decennia lang geteisterd door geweld tussen de Hutu-meerderheid en Tutsi-minderheid en het onwettelijk verlengen van Nkurunziza’s ambtstermijn kwam de boze vrede niet ten goede.

Nieuwe benadering

Ondanks het groeiende aantal conflicten in de wereld zijn er een aantal opvallende nieuwe benaderingen op deze duurzaam te bestrijden. Vooral wat betreft het wegnemen van onderliggende spanningen, de oorzaak van een conflict, wordt er interessante progressie geboekt. In Nederland wordt op kleine schaal de diaspora van verschillende conflictgebieden bij elkaar gebracht ten behoeve van een inclusieve dialoog. Wat opvalt, is dat conflicten ook hun uitwerking hebben op de diaspora, die bijvoorbeeld in Nederland woont. De tegenstellingen en het wantrouwen die bestaan tussen groepen mensen in de landen van herkomst werken door in de diaspora, zelfs al wonen deze mensen al jaren in Nederland. Daarom is het verstandig om eerst de onderliggende spanningen binnen die diaspora op te lossen om die vervolgens in te zetten bij  onderhandelingen met het land van herkomst.

Een voorbeeld: Stel je voor dat Hutu’s en Tutsi’s in Nederland de kans krijgen om het vertrouwen tussen elkaar  te herstellen. Een dergelijke doorbraak zou er niet alleen ervoor zorgen dat Hutu’s en Tutsi’ in Nederland weer als gemeenschap kunnen opereren, dat zou ook invloed  kunnen hebben op de situatie in Rwanda. Er kan door deze Nederlandse diaspora gepraat worden met ambassades en de regering en daarnaast bestaat de mogelijkheid een ‘vredeskaravaan’ te organiseren in het land van herkomst. De diaspora kan derhalve een grote bijdrage leveren aan het bouwen aan vrede in de landen van herkomst.

Deze vernieuwende methode kan in de nabije toekomst absoluut haar vruchten afwerpen, maar we moeten niet blind zijn voor de potentiële valkuilen. Een diaspora blijft een verdeelde groep , waar interne conflicten aan de orde van de dag zijn. Daarbij helpt de situatie in de landen van herkomst niet altijd mee aan de bevordering van de relaties in de landen van verblijf. Het is echter wel van belang dat binnen de vredesopbouw aandacht blijft bestaan voor innovatie

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl