Politiek Café “Mensenrechten aan de randen van Europa”

Op 9 maart organiseerde de FMS een Politiek Café in Studio/K in Amsterdam over mensenrechten aan de randen van Europa. Buitenlandwoordvoerder van de PvdA, Michiel Servaes, en Europarlementariër Kati Piri gingen in gesprek met diverse mensenrechtenactivisten en woordvoerders van minderheden. De avond werd geleid door Kido Koenig. Het was een goed bezochte bijeenkomst met ongeveer 60 personen, waarbij het publiek actief deelnam in discussies en vragen stelde.

Presentatie mensenrechtenmanifest

De avond begon met de presentatie van het mensenrechtenmanifest, geïnitieerd door Michiel Servaes, in samenwerking met verschillende maatschappelijke organisaties, waaronder Vredesorganisatie PAX. Ilse Wermink van PAX gaf een toelichting op de stelling die haar organisatie had ingebracht en reageerde op het Nederlandse buitenlandbeleid vanuit haar eigen ervaring in Zuid-Sudan. Voor haar is menswaardigheid heel belangrijk. Samen met Michiel Servaes besprak ze de vraag of het acceptabel is om samen te werken met dictators en autoritaire leiders die mensenrechten schenden om internationale stabiliteit te bevorderen, bijvoorbeeld met betrekking tot de vluchtelingencrisis. De conclusie was dat dit averechts werkt: hoe minder aandacht je voor mensenrechten hebt, hoe meer mensenrechten zullen worden geschonden, waardoor je vervolgens meer migratiestromen veroorzaakt.

img_3014.jpg

Strijd voor Azerbeidzjaanse politieke gevangenen gaat door

Michiel Servaes bood vervolgens het manifest aan Azerbeidzjaanse mensenrechtenverdedigers Leyla Yunus en Arif Yunus aan. Het echtpaar maakte van de gelegenheid gebruik om alvast een aanmerking te maken: zij stelden dat het manifest een goed initiatief is, maar niet rigoureus genoeg. Sancties zijn volgens Leyla vaak de enige mogelijkheid om Azerbeidzjan te dwingen hun beleid aan te passen. Hoewel Azerbeidzjan wordt gesteund door Europa, doen ze te weinig voor de vrijlating van 167 politieke gevangenen die in het land vastzitten, aldus Leyla. Leyla en Arif zijn zelf politiek gevangenen geweest en zijn tijdens hun gevangenschap gemarteld. Mede door Nederlandse inzet werden zij in veiligheid gebracht. Kati Piri, die sterk heeft bijgedragen aan de vrijlating van het echtpaar Yunus, reageerde hierop. Zij zei dat doordat sommigen van haar collega’s in gesprek bleven met het regime in Azerbeidzjan, er ook weer toegang mogelijk was tot het echtpaar Yunus. Zo kon er voor medische ondersteuning worden gezorgd tijdens hun gevangenschap. Persoonlijke aandacht vanuit het buitenland voor politieke activisten is van groot belang, Leyla zou zonder deze ondersteuning “zeker dood gegaan zijn in de gevangenis”. Dat dit dichterbij komt dan we denken bleek toen Azerbeidzjaanse blogger Ordukhan Babirov vanuit het publiek aandacht vroeg voor zijn kwestie. Zijn familie in Azerbeidzjan werd opgepakt nadat hij in Europa kritiek had geuit op president Ilham Aliyev. “Je loopt als Nederlandse staatsburger nog steeds gevaar als je je uitspreekt tegen de dictatuur,’ zei Leyla Yunus.

De toekomst van minderheden in Irak

Tot slot kwamen Bakhtiar Bakr, Attiya Gamri, en Wahhab Hassoo aan het woord. Als vertegenwoordigers van de Koerdische, Assyrische en Yezidi minderheden in Irak en Syrië vragen zij aandacht voor de situatie en rechten van deze groepen. Zij vragen zich sterk af wat er met hun bevolking zal gebeuren als de rook van IS optrekt en de staten opnieuw worden ingericht. Het was altijd al heel lastig voor de minderheden om rechten toegekend te krijgen: Assyrische christenen leefden in relatieve anonimiteit, en Koerden deden er lang over zich in een autonome regio in Irak te vestigen, aldus Attiya en Bakhtiar. Nu, met IS worden ze verder verdreven en vervolgd. Toch zijn er genoeg dromen voor de toekomst, waarbij er in Irak een plek zal zijn voor iedereen. Wahhab maakt zich sterk voor vrouwenrechten, Attiya hoopt op zelfbestuur voor de Assyriërs op de Nineve vlakte in Irak, en Bakhtiar hoopt dat grote olie-multinationals zullen worden aangesproken op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid en niet alleen op de economische belangen.

Wat we vanuit Nederland kunnen doen? Waar het bij het echtpaar Yunus belangrijk was dat bijvoorbeeld Kati Piri persoonlijk langsging bij hun rechtszaak en aandacht bleef vragen voor hun situatie, zo vonden Bakhtiar, Attiya en Wahhab het heel belangrijk dat Michiel Servaes minderheden in Irak heeft bezocht. Dat is iets dat meer Nederlandse politici zouden moeten doen. Na afloop maakten velen van de mogelijkheid gebruik om, onder het genot van een drankje, de discussie over mensenrechten voort te zetten.

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl