President van Namibië, Pohamba, krijgt Mo Ibrahim prijs

De Mo Ibrahim prijs, werelds grootste geldprijs in haar soort, is uitgereikt aan Hifikepunye Pohamba, president van Namibië. De geldprijs is vijf miljoen dollar waard dat verspreid over tien jaren wordt uitgekeerd. Daarnaast krijgt de ontvanger na deze tien jaar elk jaar nog eens 200.000 dollar. Een heel bedrag dus voor degene die de prijs wint. De prijs werd voor het eerst weer uitgereikt sinds 2011, omdat het comité geen geschikte kandidaat kon vinden die de prijs verdiende. Mo Ibrahim was op 1 november nog hoofdgast op onze Afrikadag, waar hij vertelde over zijn stichting, de Mo Ibrahim Prijs en de Ibrahim Index of African Governance.

 ‘’Het comité is onder de indruk van president Pohamba’s focus op nationale cohesie en verzoening die in de belangrijke sleutelfase van consolidatie van de democratie en de sociale- en economische ontwikkeling van Namibië plaatsvindt. Zijn vermogen om het vertrouwen van zijn bevolking te krijgen is uitzonderlijk. Tijdens zijn regeringsperiode toonde hij wijs leiderschap en behield hij zijn bescheidenheid.’’ Dit zei de voorzitter van de Prijs Comité, Salim Ahmed Salim. Het comité was erg onder de indruk van Pohamba’s inzet voor democratie en goed bestuur. Daarnaast heeft hij Namibië’s reputatie opgebouwd als een goed bestuurde en stabiele democratie met een grote media vrijheid en respect voor mensenrechten.

De prijs erkent Afrikaanse leiders die hun land hebben ontwikkelt, armoede hebben bestreden en de weg hebben vrijgemaakt voor duurzame en rechtvaardige welvaart. Verder benadrukt de prijs de uitzonderlijke resultaten die de winnende personen hebben behaald tijdens hun presidentschap. Zij worden neergezet als rolmodellen, zodat de rest van Afrika daarvan kan leren. Als laatste zorgt de hoge geldprijs ervoor dat Afrika blijft profiteren van de ervaring en expertise van uitzonderlijke leiders, ook wanneer zij niet meer een hoge positie bekleden.

Hifikepunye Pohamba

President Pohamba was een voormalig rebel die voor de onafhankelijkheid van zijn land vocht. Pas in 1990 werd het land onafhankelijk Pohamba heeft twee termijnen gediend als Namibische president, voor het eerst verkozen in 2004. In 2009 werd hij herkozen. Hij wordt dit jaar opgevolgd door Hage Geingob. Pohamba deed niet mee aan de presidentsverkiezingen in november 2014, omdat hij al aan de grondwettelijke maximum van twee termijnen zat.

In een verklaring laat Pohamba weten dat hij zeer vereerd is bij het gebaar. Hij hoopt de prijs te gebruiken om de doelstellingen van de Hifikepunye Pohamba Stichting te behalen. De stichting helpt studenten uit kansarme milieus om hogerop de ladder te komen door hen de mogelijkheid van hoger onderwijs te bieden.

Kritiek

Hoewel de prijs wereldwijd wordt erkend, is er ook sterke kritiek, aangezien de prijs nog maar vijf keer is uitgereikt sinds 2007. Vorige winnaars van de Mo Ibrahim Prijs zijn oud presidenten Joaquim Chissana van Mozambique (2007); Festus Mogae uit Botswana (2008); en Pedro Pires van Kaap Verdië (2011). In 2007 is Nelson Mandela tot erelid benoemd. De prijs is niet uitgereikt in 2009, 2010, 2012 en 2013, omdat het comité geen geschikte kandidaat kon vinden.

Critici vinden de criteria zo streng dat ze het imago van incapabele leiders op het continent juist versterken. Daarnaast zijn de landen van ex-winnaars allemaal wel op minstens één gebied achteruitgegaan. De Seychellen en Zuid-Afrika scoren laag op veiligheid en rechtstaat, in Kaapverdië gaat menselijke ontwikkeling achteruit en in Botswana gaat het slechter met de economie. Mo Ibrahim’s antwoord? ‘’Het is een prijs voor uitmuntendheid, en dat moeten we vieren!’’

Mo Ibrahim Stichting

De Mo Ibrahim Stichting is opgericht in 2006 om zich te focussen op het cruciale belang van leiderschap en bestuur in Afrika. De stichting verstrekt hulpmiddelen om dit cruciale belang te steunen en zo bij te dragen aan de verandering en verbetering van Afrikaans bestuur. Daarom streeft de stichting dan ook naar een betere beoordeling en definiëring van het bestuur en leiderschap in Afrika. Dit doen ze met name via het door hen opgezette Ibrahim Index of African Governance. De landen in Afrika worden gerangschikt met behulp van  meer dan 100 variabelen uit meer dan 30 onafhankelijke Afrikaanse en wereldwijde bronnen. De ranglijst is de meest uitgebreide verzameling van gegevens over Afrikaans bestuur.

Op de Afrikadag 2014 zei Mo Ibrahim het volgende: “Aid is wonderful as a sign of human solidarity. But it doesn’t treat the disease. It’s a painkiller. The best aid is to end the need for aid.[…] We need to get to the root of these issues and improve the way we are running our society and then we don’t need aid.” Hij benadrukte hiermee dat, volgens zijn stichting, het probleem ligt bij het bestuur in Afrika en dat, wanneer dit wordt verbeterd, Afrika op eigen benen kan staan en niet meer afhankelijk is van hulp.

Door Elske Idzenga

Sources: Mo Ibrahim Foundation; BBC; All Africa; FMS Afrikadag

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl