PvdA en D66 komen met initiatiefnota voor geharmoniseerd Europees wapenexportbeleid

Volgens Michiel Servaes (PvdA) en Sjoerd Sjoerdsma (D66) is het Europese buitenlandbeleid momenteel kwetsbaar en ineffectief. Daarom presenteerden zij op donderdag 11 december jl. hun initiatiefnota “Wapens en Principes: Ambities voor een Geloofwaardig en Geharmoniseerd Wapenexportbeleid in Europa”.

Met deze initiatiefnota willen Servaes en Sjoerdsma tot een eenduidig Europees wapenexportbeleid komen. Ze hebben vijf concrete voorstellen om dit te realiseren. Deze voorstellen zijn gericht op een effectievere en minder vrijblijvende invulling van het EUGS (Het Europees Gemeenschappelijk Standpunt; de acht toetsingscriteria waaraan alle wapenexport worden getoetst).

blablabla 1

Een Europese scheidsrechter

Het belangrijkste voorstel is het instellen van een Europese wapenexportautoriteit. Als een soort scheidsrechter kan deze dan toetsen of wapenexport van een lidstaat strijdig is met de afgesproken criteria van het EUGS. Momenteel hanteren de lidstaten de toetsingscriteria naar eigen inzicht; sommige lidstaten doen dit minder streng dan andere. Dit ondermijnt het ‘level-playing-field’ tussen de lidstaten op het gebied van wapenexport. Ook ondermijnt het volgens Sjoerd Sjoerdsma “de geloofwaardigheid van het Europees wapenexportbeleid”.

Consultaties

Bij het beoordelen van aanvragen voor wapenvergunningen, zijn er tussen de lidstaten vooral verschillende interpretaties van het mensenrechtencriterium. Michiel Servaes vindt “dat de EU niet alleen één mond moet spreken over waarden als vrede, veiligheid en respect voor mensrechten, maar daar ook naar dient te handelen”. Hij en Sjoerdsma vinden het belangrijk dat binnen het EUGS juist bij het mensenrechtencriterium gestreefd moet worden naar een zo uniform mogelijke toepassing. Daarom stellen zij voor om jaarlijks o.a. Amnesty International, Human Rights Watch, de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa en de VN Hoge Commissaris voor de Mensenrechten om advies te vragen over de mensenrechtensituatie in risicolanden. Dit advies moet vervolgens gepubliceerd worden en lidstaten kunnen dit gebruiken bij hun oordelen over het wel of niet afgeven van wapenvergunningen.

Controle na levering

Momenteel bestaat de controle van het Europese wapenexport beleid uit  toetsing vooraf. Servaes en Sjoerdsma willen dat de EU ook na de levering van wapens controleert waar deze voor gebruikt zijn. Als wapens gebruikt blijken te zijn voor andere doeleinden dan vooraf vermeld, kan dit nader onderzocht worden door de eerder genoemde Europese wapenexportautoriteit.

Zoals Michiel Servaes en Sjoerd Sjoerdsma in hun initiatiefnota aangeven is het van groot belang dat alle Europese lidstaten de toetsingscriteria van het EUGS gelijk hanteren.  Europese wapenexport mag namelijk niet leiden tot een verslechtering van de mensenrechtensituaties in ontvangende landen.

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl