Republiek Moldavië – Weinig uitzicht op verbetering

Het noordoosten van Roemenië is de armste streek in de Europese Unie. Maar als de inwoners van Vaslui of Lași uit hun achterraam over de rivier de Proet kijken, ligt daar een nog veel armer land. De republiek Moldavië - niet te verwarren met de gelijknamige regio in Roemenië -  heeft een vijf keer lager BBP per hoofd van de bevolking (5000 $) dan Roemenië, dat zelf het op één na armste land van de EU is.

Moldavië is arm, heeft geen bodemschatten en geen zeehaven. Deze voormalige Sovjetrepubliek heeft in de twintigste eeuw heel wat volksverhuizingen gezien, zodat op dit moment van zo’n 20% van de bevolking Russisch de moedertaal is. De Roemeense meerderheid leeft sinds de inlijving door de USSR, na de Tweede Wereldoorlog, gescheiden van de andere Roemeenssprekers. Er bestaat aan beide zijden van de grens een beweging om beide landen weer te herenigen, vooralsnog zonder veel politieke steun. De afvallige regio, op de rechteroever van de rivier de Dnjestr., zorgt voor extra complicaties. Daar in Transnistrië is een Russische divisie gelegerd, en maakt een smokkelaarsregime al sinds de jaren negentig de dienst uit.

In Moldavië is heel duidelijk te zien wat het betekent om een land te zijn zonder strategische ligging, buiten de EU. Russische invloeden ondervinden weinig weerstand, er is een grote communistische partij, en de buitenlandse druk die in Roemenië op hervorming van justitie en openbaar bestuur ligt is grotendeels afwezig.

Het land wordt feitelijk bestuurd door een aantal “oligarchen”, net als in Oekraïne en Rusland. Een groepje steenrijke zakenlieden, dat handig gebruik heeft gemaakt van de chaotische jaren na de ineenstorting van de USSR, heeft zoveel politieke macht verworven dat de huidige premier een zetbaas is van de rijkste Moldaviër, Vlad Plahotniuc. Dit tot ongenoegen maar ook gelatenheid van de Moldavische burgers. Die zijn nog aan het bekomen van een corruptieschandaal waarbij een miljard dollar uit de staatskas is verdwenen.

Het is niet ondenkbaar dat Poetin van de gelegenheid gebruikmaakt om verder onrust te zaaien. De schatkist is leeg (Roemenië heeft net een lening van 150 miljoen euro toegezegd om de ambtenarensalarissen nog even te kunnen betalen). De gematigde president Timofti vertrekt over een paar maanden. Er is geen politieke wil om te veranderen, en nauwelijks aandacht uit het buitenland. Goed nieuws is schaars in Moldavië. 

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl