Roemeense economy in wankel evenwicht

Roemenië is een van de sterkste ‘groeiers’ in de Europese Unie van de afgelopen jaren. Ook qua staatsschuld en begrotingstekort staat het land er relatief goed voor. Dit blijkt onder andere uit een overzicht van The Economist. Toch zijn er redenen tot zorg, want de economische groei komt grotendeels van een paar grote buitenlandse investeerders. Echt autochtone productie van goederen en diensten loopt achter bij die van andere voormalige Oostbloklanden.

In de metro van Boekarest hangen grote reclameborden van een Poolse verzekeraar die de Roemeense markt betreedt, maar Roemeense bedrijven die zelf de vleugels uitslaan zijn er nauwelijks. Een uitzondering is bijvoorbeeld antivirusbedrijf Bitdefender. De groei van de export vanuit Roemenië is vooral te danken aan twee grote automagnaten (Ford en Renault), een hoop buitenlandse productiebedrijven (meubels, kleren) en de IT-dienstensector in Boekarest (veel wereldwijde IT-merken hebben activiteiten uitbesteedt naar Roemenië).

De meeste analisten zijn het erover eens dat na de omwenteling Roemenië al op achterstand stond. In de jaren negentig verzuimden de postcommunisten van Iliescu de overheidsbedrijven te saneren, zoals buurlanden Polen en Tsjechië wel deden. Zo kwam het land op achterstand ten opzichte van andere landen in Midden en Oost-Europa.

Tussen 2002 en 2008 was er sprake van sterke economische groei, tot soms boven de 10% per jaar, met ook flinke schommelingen. Deze groei werd gedreven door sterk stijgende huizenprijzen en eenvoudig te verkrijgen krediet. Toen de economische crisis in 2008 toesloeg moesten er al snel drastische maatregelen worden genomen,  zo werden bijvoorbeeld ambtenarensalarissen met 25 % gekort en werd de btw met 5 % verhoogd.  Daarna is Roemenië een bankencrisis bespaard gebleven en kan de Roemeense overheid onder andere dankzij de lage staatsschuld goedkoop lenen, wat goed is voor het begrotingstekort. Maar het is de overheid nog niet gelukt om Roemeense bedrijvigheid te stimuleren, zodat autochtone bedrijven hun vleugels kunnen uitslaan in andere landen. Als reden hiervoor wordt vaak de hoge corruptie genoemd, naast een traag werkend en incompetent overheidsapparaat.

Als Ford en Renault hun fabrieken verhuizen is het gedaan met de groei. Vooral Renault heeft al meerdere malen aangegeven om de productie naar Marokko te willen verplaatsen omdat Roemenië maar geen snelwegen aanlegt. De Roemeense regering heeft dan een probleem, omdat het pensioenstelsel failliet is en de bevolking krimpt. Het is ook meermalen gebleken dat de Roemeense overheid niet goed in staat is om gerichte stimuleringsmaatregelen uit te voeren, zodat er bij dalende inkomsten meteen de botte bijl moet worden gepakt.

Door Johan Bouwman

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl