Roemenië: Een technocratenkabinet tegen corruptie

In een land met systemische, historische corruptie en weinig binnenlandse prikkels om iets te veranderen is het moeilijk om optimistisch te blijven. De republiek Moldavië is op dit moment in een dergelijke situatie. Maar buurland Roemenië, sinds 2007 EU-lid, maakt dit najaar opnieuw ontwikkelingen door die optimistisch stemmen.

Nadat in 2005 de directe controle van de minister van justitie over de rechtspraak werd opgeheven is het met de Roemeense justitie langzaam bergopwaarts gegaan. De Hoge Raad voor de Rechtspraak zorgt voor een gevoel van onafhankelijkheid en eigenwaarde onder rechters en officieren van justitie. Magistraten worden tegenwoordig voor Roemeense begrippen goed betaald (ongeveer 3x modaal). Er komen steeds meer digitale instrumenten beschikbaar, onder andere dankzij samenwerking met Nederland.

Het in 2006 hervormde speciale anticorruptieparket (DNA, Direcția natională anticorupție) valt direct onder de procureur-generaal en heeft na een aantal jaren aanloop honderden corrupte politici en functionarissen achter de tralies gekregen. Premier Victor Ponta is al een tijd in staat van beschuldiging wegens sjoemelen met de boeken uit de tijd dat hij advocaat was. Dit nadat hij al eerder een plagiaatschandaal aan de broek had gekregen. Maar de regering bleef rustig zitten.

Het kabinet-Ponta was dit najaar juist bezig om verkiezingskadootjes uit te delen uit de algemene reserves van de regering (loonsverhogingen voor ambtenaren) met het oog op herverkiezing volgend jaar, en het verlagen van de btw, toen er brand uitbrak in een concertzaal en meer dan 50 jongeren omkwamen.

De Roemenen gingen met tienduizenden de straat op, omdat ze een verband zagen tussen corruptie, nalatigheid van ambtenaren en de zittende regering. Op het hoogtepunt, een paar dagen na de brand in club Colectiv, stonden er ’s avonds meer dan 60.000 Roemenen op straat te schreeuwen. De situatie werd nu onhoudbaar en men heeft Ponta onder druk gezet om te vertrekken. Eerst wilde men vrolijk uit dezelfde coalitie een nieuwe regering vormen, maar uiteindelijk mocht een partijloze premier zijn kabinet samenstellen.

Het werd Dacian Cioloș, die als lid van de Europese Commissie een goede reputatie heeft opgebouwd. Hij is aangetreden met een kabinet van technocraten (partijloze vakmensen).Nu is het afwachten in welke mate het corrupte parlement de schone regering kan dwarsbomen of inpalmen. Het blijft een gewonnen slag dat gewone Roemenen zich boos maken over corruptie, niet lijdzaam zijn maar de straat op gaan, en ook resultaat boeken met hun boosheid.

Door Johan Bouman 

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl