Roemenië: Omstreden noodbesluit ingetrokken na massale protesten

Noodbesluit

Op 31 januari heeft de Roemeense regering een noodbesluit (nr. 13/2017) aangenomen; een procedure waarmee het parlement wordt omzeild. Het besluit ging onder meer om een sterke verlaging van de straffen voor ambtsmisbruik, een verzwaring van de bewijslast voor dit misdrijf en een grenswaarde van rond de 50.000 euro waaronder ambtsmisbruik niet meer strafbaar zou zijn.

Liviu Dragnea, leider van de grootste regeringspartij – de Sociaaldemocratische Partij (PSD) – hangt een veroordeling boven het hoofd wegens ambtsmisbruik, na een eerdere veroordeling wegens verkiezingsfraude. Hij zou samen met andere verdachten door deze wetswijziging onmiddellijk van zijn strafdossier af zijn.

Protesten

Al op de avond van het besluit zelf gingen duizenden mensen in Boekarest de straat op. De volgende dagen werden de protesten snel groter. Men was boos omdat een groot aantal verdachten en zelfs veroordeelde functionarissen de justitiële dans zouden ontspringen. Een andere reden voor hun woede was het feit dat de regering eerst herhaaldelijk had ontkend dit besluit aan te nemen en het vervolgens stiekem toch heeft gedaan.

De Roemeense president en de leiding van de rechterlijke macht hebben het noodbesluit fel afgekeurd. De pers was verdeeld in regeringsgezinde en oppositie media. Daarnaast sprak de zeer behoudende Roemeens-orthodoxe kerk zich uit tegen het noodbesluit. Verder namen veel parlementsleden van regeringspartijen een afwachtende houding aan. Verscheidene buitenlandse regeringen, spraken hun zorgen uit over de rechtsstaat in Roemenië.

Vervolgens waren er op 3 en 4 februari honderdduizenden mensen op de been. De regering bleek niet tegen de druk bestand te zijn en nam op 5 februari een nieuw noodbesluit aan. Hiermee werd het vorige besluit ingetrokken. Die avond demonstreerden er in het hele land in totaal 600.000 mensen, dit waren de grootste protesten in Roemenië sinds het einde van het communisme in 1989.

Nasleep

Op 9 februari is de minister van Justitie afgetreden. Op 21 februari heeft het parlement het intrekken van het gewraakte besluit bekrachtigd. De regering wijdt de protesten aan ‘buitenlandse, verborgen machten’, ‘multinationals’ en een ongelukkige communicatie. Ondanks dat de protesten zijn afgenomen, hangt er nog steeds spanning in de lucht. Er is met name een kloof tussen de conservatieve kiezers die de grootste regeringspartij in december aan een overtuigende meerderheid hebben geholpen, en de veranderingsgezinde demonstranten in de grote steden.

Door: Johan Bouman

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl