Roemenië: Strijd om justitie, opkomende middenklasse en fiscale onzekerheden

In januari 2017 vaardigde de Roemeense regering op een avond  een noodverordening uit, waarmee corruptie voor een deel niet meer strafbaar zou zijn. Honderdduizenden mensen gingen avond na avond in de vrieskou de straat op om hiertegen te protesteren. Na een paar dagen werd de verordening weer ingetrokken, nog voordat hij in werking was getreden.

De nieuwe regelgeving zou het einde hebben betekend van een lopend strafproces tegen de leider van de grootste regeringspartij, Liviu Dragnea. Maar omdat de verordening weer ingetrokken is, loopt Liviu Dragnea nu nog steeds risico op veroordeling. Er liggen in Roemenie veel politieke kopstukken onder vuur van justitie.  Daar is niet iedereen het mee eens. In het Parlement en in de regering is een ruime meerderheid voor het inperken van de bewegingsvrijheid van het openbaar ministerie, voor het op punten versoepelen van het Wetboek van strafrecht en voor het verkleinen van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht.

Ook de leiders van regeringspartijen zijn tegen de rechterlijke macht in de aanval gegaan. In het Parlement en in de door deze partijen gecontroleerde media worden dagelijks complottheorieën besproken. Zo zou de ijver van de officieren van justitie voortkomen uit een samenzwering van de president (niet regeringsgezind) en de geheime diensten, die, met steun van het buitenland, een ‘parallelle staat’ vormen. George Soros wordt regelmatig aangehaald als bron van alle kwaad.

Politici voelen zich in hun positie bedreigd en zij hebben dan ook  een direct belang bij al de maatregelen die de macht van justitie inperken. Velen van hen hangt een gevangenisstraf boven het hoofd. De straatprotesten van begin dit jaar bewijzen dat de nieuwe, stedelijke middenklasse zich bewust is van het gevaar dat de verworven vooruitgang weer verloren gaat, en bereid is om in actie te komen.

Op dit moment probeert de grootste regeringspartij, de PSD, nog voor de kerst een nieuw pakket maatregelen door het parlement te loodsen. De inhoud van de voorgestelde maatregelen kan tot vlak voor de laatste stemming worden gewijzigd. Tegenstanders zijn bang dat de omstreden regelgeving uit de verordening van januari nu via deze weg alsnog wordt ingevoerd.

Dit alles vindt plaats tegen de achtergrond van hoge economische groei met gevaar voor een zeepbel op de woningmarkt. De overheidsfinanciën profiteren hier echter niet van, omdat de regering allerlei verkiezingsbeloften heeft gedaan om salarissen en uitkeringen te verhogen. Deze procyclische uitgaven gaan gepaard met een onvoorspelbaar fiscaal beleid. Begin 2018 zal een wet ingaan die alle sociale bijdragen en verzekeringen van werkgevers op werknemers overhevelt. Vakbonden vrezen dat dit in de praktijk een loonsverlaging betekent. In Roemenië blijven het interessante tijden.

Door: Johan Bouman
Foto: Flickr

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl