Sfeerverslag Blinibioscoop: Vladimir Putin’s Long Shadow

Op 19 april organiseerde de FMS een filmmiddag over de invloed van Putin in Oost Europa. Deze Blinibioscoop werd georganiseerd in samenwerking met COVOR. Tijdens deze middag werd de documentaire Vladimir Putin's Long Shadow getoond. Op de middag in Rotterdam kwamen ruim 80 enthousiaste bezoekers af.

Documentaire
De middag wordt begonnen met een presentatie van Honarata Mazepus, promovendus aan de Universiteit Leiden. Tijdens haar presentatie legt ze de nadruk op het 'model' putin en verschaft het aanwezig publiek enkele interesante inzichten als startpunt voorafgaand aan de documentaire. Ze legt hierbij vooral nadruk op het verband tussen Putin's nationale politiek en zijn internationale strategie. Na de presentatie wordt de documentaire getoond, waarin er een interesante inkijk wordt geboden in de opkomst van Putin als leider van Rusland. De film focust voornamelijk op Putin’s invloed op het Russische politieke systeem en op de manier waarop hij dit langzaam naar zijn hand heeft gezet.

Naar aanleiding van de film wordt, onder leiding van moderator Kido Koenig, tijdens eeimg_2077.jpgn paneldebat gesproken over de invloed van Putin op de Oost Europese regio. In het panel zaten behalve Mazepus, Kati Piri (Europarlementarier namens de PvdA), Tony van der Togt (Clingendael Instituut) en Georgisch ambassadeur Konstantine Surguladze. Tijdens het debat wordt in eerste instantie gefocust op de getoonde film. De conclusie onder de pannelleden is dat de film misschien niet heel veel nieuwe feiten of invalshoeken presenteert, maar er wel in slaagt om een goed beeld neer te zetten van de structuur van Putin’s Rusland en van zijn manier van handelen. Een ‘gevaarlijke’ manier van handelen die juist nu, bijvoorbeeld in verband met de ramp met MH-17, extra zichtbaar is voor Nederland, aldus Surguladze.

Levendige paneldiscussie
In het vervolg van het debat worden er aan de hand van verschillende stellingen en de inbreng van het enthousiaste publiek, verschillende aspecten van Putin’s invloed in de regio behandeld.

img_2080.jpgAllereerst wordt er stilgestaan bij de positie van Putin zelf. Is er een alternatief voor Putin? Is het Westen niet het meest gebaat bij een autocratische leider in Rusland? Volgens Mazepus is het hierbij van belang om in te zien dat het Russische systeem meer is dan alleen de persoon Putin, er is sprake van een structuur in het Russisch systeem. Vanuit het publiek wordt vervolgens de vraag gesteld of het in Rusland dan wel mogelijk is om een niet-autocratische leider te krijgen. Het panel is hier duidelijk niet zo negatief over. Volgens Van der Togt is dit dan ook zeker niet onmogelijk: Mensen zijn niet per definitie autocratisch of democratisch, ‘dit ziet niet in hun DNA’.

Vervolgens wordt er uitgebreid ingegaan op de Europese houding ten aanzien van Rusland. Met name ten aanzien van de EU-sancties tegen Rusland, worden de nodige kritische vragen gesteld. Gaan deze sancties niet alleen maar ten koste van de Russische bevolking? Volgens Piri is het van belang te blijven beseffen dat de sancties geen ideaal, maar wel het enige mogelijke middel zijn om een aanzet tot een dialoog met Rusland te geven. Van der Togt vult aan dat de sancties specifiek niet op de Russische bevolking gericht zijn, het is daarom van het grootste belang om dit ook aan de Russische bevolking duidelijk te blijven maken. Dit is alleen lastig omdat de Russische bevolking nog steeds erg wordt beinvloed door Russische propaganda, aldus Van der Togt.

Ook wordt er ingegaan op de vraag of de NAVO landen als Oekraine, Moldavië en Georgië niet gewoon de mogelijkheid moet bieden om lid te worden. Volgens Van der Togt is dit twijfelachtig, wel img 2081vindt hij dat de EU veel actiever zou moeten zijn als het gaat om de veiligheid vajn de verschillende Oost-Europese staten. Piri sluit zich hier bij aan en stelt dat het toelaten van deze landen op dit moment vermoedelijk alleen maar tot escalatie zal leiden. Vanuit de zaal reageert ook de ambassadeur van Moldavië op de stelling, volgens hem is toetreding van Moldavië in ieder geval geen optie. Zowel op basis van de grondwet van het land en omdat Moldavië erg hecht aan zijn neutrale status, is dit dus geen logische stap. Wel stelt hij dat Moldavië zeker een dreiging ervaart, die vooral uitgaat van de Russische troepen die in het land aanwezig zijn, met name in het de facto afgescheiden gebied Transnistrië.

Hoop?
Tot slot komt ook de toekomst van het Russische systeem aan bod. Is er dan totaal geen zicht op een mogelijke omslag in het Russiche beleid? Volgens Surguladze is er altijd hoop. Ook over de Sovjet-Unie werd beweerd dat er nooit een einde aan zou kunnen komen, de vooruitgang in een land als Georgië laat echter volgens Surguladze zien dat een verandering altijd mogelijk is. Een opmerking die instemmend wordt ontvangen door Mazepus: ‘Er is altijd hoop, een opening kan zich altijd aandienen’.

De bijeenkomst leidde aldus tot een hoop gesprekstof. Na afloop van de bijeenkomst werd er dan ook, onder het genot van blini’s, uitgebreid nagesproken. Al met al was er sprake van een zeer geslaagde middag.

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl