Sfeerverslag 'Festival van de Gelijkheid'

Op woensdag 9 en donderdag 10 december reisden de twee FMS-stagiaires af naar onze zuiderburen, naar Gent om precies te zijn. Daar organiseerde Curieus voor de derde maal het Festival van de Gelijkheid, een driedaags evenement in de Vooruit. De naam impliceert een sociaaldemocratische geschiedenis, en dat is ook het geval. Coöperatie Vooruit werd meer dan een eeuw geleden opgericht om de belangen van arbeiders te verenigen en te verdedigen. Toen het gebouw in de jaren tachtig in verval raakte, begonnen jongeren een lobby om het om te toveren tot een artistiek podium. Deze functie vervult de Vooruit vandaag de dag nog steeds.

Woensdag: Het Grote Gelijkheidsdebat

Gelijkheid is een breed thema, dat door Curieus op alle mogelijke manieren werd uitgediept gedurende het festival. Zo stonden niet alleen debatten, maar ook exposities, documentaires en ‘festivalbabbels’ op het programma. Het festival werd afgetrapt met het Grote Gelijkheidsdebat, een dynamisch groepsgesprek dat een perfecte opening was van een soortgelijk festival. Deelnemers waren Wouter Hillaert (Hart boven Hard), John Crombez (sp.a.), Tineke Beeckman (filosoof), Jos Geysels (11.11.11), Orhan Agirdag (socioloog) en één verdwaalde Nederlander: Jesse Frederik (de Correspondent).

Gedurende het debat kwamen verschillende vormen van ongelijkheid aan bod. De deelnemers konden zichzelf introduceren aan de hand van een stelling over het concept gelijkheid. Waar alle deelnemers het echter over eens waren, is dat ongelijkheid een probleem is. Een achterhaalde insteek? Zeker niet. Zij stelden namelijk ook dat ongelijkheid een keuze is, waaruit volgt dat de bestaande problemen van vandaag de dag ook op te lossen zijn. ‘Machtsverhoudingen spelen een sleutelrol bij het in stand houden van ongelijkheid’, aldus Wouter Hillaert. Hierdoor kan de bevolking zich moeilijk verdedigen. Een eerlijkere vertegenwoordiging zou dit kunnen veranderen.

Het debat ging echter verder dan een politieke discussie over gelijke kansen en representatie. Een originele invalshoek was bijvoorbeeld de relatie tussen technologie en ongelijkheid. Tineke Beeckman stelde dat technologie ongelijkheid stimuleert. Er wordt erg veel geld verdiend in de technologische sector, terwijl de daadwerkelijke innovatie vaak komt van de overheid of wetenschappers, die vervolgens niet de eer en bekendheid krijgen die zij verdienen. Steve Jobs is multimiljonair geworden met Apple, maar niemand weet wie het touchscreen heeft uitgevonden. Bovendien, stelt Jesse Frederik, gaat de vergoeding vaak naar tussenpersonen als Google en niet naar de content zelf. ‘Technologie is een makelaarmaatschappij geworden, en dat is niet innovatief.’

Een concrete conclusie kwam niet uit het debat voort. Desondanks was het een zeer inspirerend en goedlopend groepsgesprek, dat naar ons idee elke luisteraar in de zaal wist te boeien.

Donderdag: Festivalbabbels en de Kunst van Verbinding

Op donderdag bezochten wij Festivalbabbels, een nieuw experiment op het Festival van de Gelijkheid. Onderuit gezakt in een stel heerlijke sofa’s kon het publiek luisteren naar een gesprek tussen twee inspirerende sprekers, die met een verschillende achtergrond en werkgebied hun visie op maatschappelijke problemen bespraken. De editie die wij bezochten betrof een gesprek tussen schrijfster Naema Tahir en actrice en filmregisseuse Maaike Neuville. Jan Leyers, bekend van Zomergasten en de documentaireserie Arm & Rijk, leidde de Festivalbabbel.

Naema en Maaike zijn beiden zeer bewogen vrouwen, die graag aan de voet van verandering staan in de samenleving. Beiden vrouwen hadden vooraf de opdracht gekregen een fragment mee te nemen, die hen op een bijzondere manier geïnspireerd heeft. Voor Naema gold de toespraak van Malala tijdens de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede in 2014 als één van de weinige momenten wat haar écht heeft ontroerd. Maaike bracht een gedicht mee van Mitch Albom genaamd ‘Tuesdays with Morrie’. Een prachtige tekst waarbij er zoals Maaike zegt: ‘wordt gesproken in het licht van de dood’. Door het delen van de twee fragmenten met elkaar en het publiek, werd de Festivalbabbel een zeer persoonlijk en interessant gesprek. 

Het bijzondere aan het Gelijkheidsfestival in Gent is de diversiteit van onderwerpen die behandeld worden. Tijdens het voor ons laatste debat stond de culturele sector centraal. Een omgeving die vandaag de dag bedreigd wordt door de ene na de andere bezuiniging, terwijl het wel degelijk een grote bijdrage kan geven aan onze maatschappij. Hoe groot deze impact kan zijn werd behandeld tijdens ‘de kunst van verbinding’. ‘Welke nieuwe bruggen kunnen er geslagen worden tussen de kunstsector, de vakbonden en het middelveld?’ was de vraag.

Het debat werd geopend met drie initiatieven van artistieke verbinders. Eén daarvan was de Nederlander Matthijs de Bruijne. Hij is de persoon achter het ‘afvalmuseum’ en geeft door middel van kunst waardering aan het werk van schoonmakers, en arbeiders in het algemeen, in Nederland. De drie initiatieven, en de rol van de cultuursector als verbinder stond na de inleiding van de projecten in een debat met vijf deskundigen centraal. Een interessante wisselwerking, die toch voornamelijk ging over de onzekere toekomst van het culturele vakgebied.

Voor ons bij de FMS gold het gelijkheidsfestival als een zeer inspirerende mogelijkheid om onze blik te verruimen en inspiratie van tal van deskundigen op te doen. Absoluut de moeite waard om een bezoek te brengen tijdens de volgende editie in 2016! Meer informatie over het Gelijkheidsfestival van het Belgische Curieus vind je hier. Een mooie terugblik van de afgelopen editie vind je terug op hun Facebookpagina

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl