Tie-Tip een vloek of zegen voor ontwikkelingslanden

Hoewel je er niet direct aan zou denken om een debat over TTIP tegen te komen op de Afrikadag, organiseerde Fair Politics toch een debat hierover. Er is namelijk op dit moment maar weinig debat over de gevolgen die dit handelsakkoord tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten zal hebben voor Afrika. En die gevolgen zullen er wel degelijk zijn, dus vandaar dat we daar met zowel voor- als tegenstanders van dit verdrag over in debat gingen.

Burghard Ilge (Both ENDS); Serguei Ouattara (President van de EU-Afrika Kamer van Koophandel in Brussel) en Agnes Jongerius (Europarlementariër PvdA) gingen met elkaar in debat, onder leiding van Kris Douma.

Burghard Ilge trapte het debat af met een technisch maar helder verhaal over het handelsakkoord. Ilge betoogde dat het akkoord zo hoog op de agenda staat, vanwege de angst van de EU en de VS voor de opkomende BRICS landen en de grote economische effecten dat het akkoord zal hebben in de EU en de VS. Het is aan de andere kan ook goed mogelijk dat de positieve effecten voor de EU en de VS niet zullen opwegen tegen de negatieve effecten voor Afrika en ontwikkelingslanden in het algemeen. Een grote zorg is namelijk dat lagere import barrières voor één land (EU/VS) de import uit andere (derde) landen vervangt en dat hierdoor de handelsstromen vanuit Afrika zullen afnemen. Ook de investeerders beschermingsclausule ISDS (Investor-State Dispute Settlement) baarde Ilge veel zorgen vanwege de hoge claims die aan staten opgelegd kunnen worden. 

De Afrikaanse Serguei Ouattara sprak namens de EU-Afrika Kamer van Koophandel en vertolkte de visie van de Afrikaanse private sector op het TTIP verdrag. Ook in deze sector leven nogal wat zorgen over de effecten van het verdrag op Afrikaanse bedrijven, waar onder de strengere regelgeving waaraan Afrikaanse bedrijven zullen moeten voldoen; belemmeringen voor buitenlandse investeerders; en het verliezen van de voorrangspositie die Afrikaanse landen hadden met de EU/VS bijvoorbeeld door de Economische Partnerschapsakkoorden (EPA's). Tot slot wees Ouattara het publiek op het feit dat de doorsnee Afrikaanse handelaar het technische TTIP verhaal niet snapt, en dat het belangrijk is om deze informatie op simpele wijze te delen met de private sector en het maatschappelijk middenveld.

Tot slot was het woord aan Agnes Jongerius, die direct duidelijk maakte dat ze nog geen harde conclusies wil trekken uit het TTIP verdrag, we staan aan het begin van de onderhandelingen en zeggen niet bij voorbaat ja of nee tegen het verdrag, wel stellen we duidelijke voorwaarden. Zo moet het ISDS mechanisme zo snel mogelijk van tafel. Volgens haar is de Europese Commissie erg positief over TTIP omdat het de Europese werkgelegenheid zal stimuleren. Volgens Jongerius is het echter geen eerlijke deal als ontwikkelingslanden de prijs zullen betalen voor dit verdrag. Het is dan ook erg belangrijk dat de mogelijke impact van het verdrag op deze landen in acht genomen moet worden en dat verder onderzoek hierover noodzakelijk is.

Hoe verstrekkend deze gevolgen zullen zijn zal de toekomst uitwijzen. Tot die tijd is het belangrijk dat de belangen van Afrika meegewogen worden in het onderhandelingsproces, wat dan ook een belangrijke boodschap was van dit debat.

Al met al was het een interessant debat, onder andere door het perspectief vanuit de Afrikaanse private sector. We hopen dat de belangen van Afrika en ontwikkelingslanden een belangrijk aandachtspunt zullen blijven in het publieke debat en het onderhandelingsproces over TTIP, en dat zowel de EU als de VS zich zullen inzetten voor coherent handels- en ontwikkelingsbeleid.

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl