Tijd voor progressieve samenwerking in Tunesië

Tunesië, het grote en helaas enige voorbeeld van een succesvolle democratische transitie na de Arabische lente. Zes jaar na de revolutie die dictator Ben Ali tot aftreden dwong en twee jaar nadat het ‘Tunisia National Dialogue Quartet’ de Nobelprijs voor de Vrede won, heeft het land het moeilijk. De coalitie van nationale eenheid heeft de seculieren van Nidaa Tounes en de islamisten van Ennahda samen gebracht. Maar ondanks, of eerder dankzij, deze regering is het vertrouwen van de Tunesiërs in het systeem en in politieke partijen tot een dieptepunt gedaald.

Hoog tijd dus voor linkse progressieve samenwerking. Daarom organiseerde op zaterdag 23 september het Global Progressive Forum samen met de fractie van de Socialisten en Democraten (S&D) uit het Europees Parlement een conferentie over mogelijkheden voor samenwerking tussen progressieve krachten. De nieuwgekozen leider van Ettakatol, Khalil Zaouia ging in gesprek met Moshen Marzouk, secretaris-generaal van Machrou Tounes en Faouzi Charfi van Al Massar. De partijen vinden elkaar in het willen doorbreken van de polarisatie tussen de seculieren en islamisten, maar wijzen tegelijkertijd de tot stand gekomen samenwerking af. Discussie was er vooral over de zogenaamde ‘verzoeningswet’ die recentelijk is aangenomen. Hiermee wordt een pardon geregeld voor zakenministers en het ambtelijk apparaat dat onder Ben Ali gewerkt heeft. Het land is sterk verdeeld of dit een goede manier is om het verleden achter zich te laten, of dat dit het begin is van de restauratie van het voormalige regime. Saillant detail is dat president Beji Caid Essebsi de wet geïnitieerd heeft en er zelf ook onder valt.

Verbetering van vrouwenrechten 

Belangrijke vooruitgang is er geboekt ten aanzien van de rechten van vrouwen. Het European Forum for Democracy and Solidarity, waar we als FMS ook lid van zijn, organiseerde een debat over hoe gendergelijkheid in de Tunesische politiek bereikt kan worden. De grondwet van 2014 kan gezien worden als een van de meest vooruitstrevende in de regio en biedt hiervoor een goede basis. Zo is opgenomen dat de staat zich verplicht om volledige gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bewerkstelligen en ervoor te zorgen dat zij gelijke kansen en verantwoordelijkheden hebben. Daarnaast is het voor verkrachters niet meer mogelijk om te trouwen met hun slachtoffer en hiermee onder hun straf uit te komen. Ook wordt het erfrecht aangepast waardoor mannen niet langer twee keer zoveel erven als vrouwen en binnenkort zullen moslimvrouwen een niet-islamitische partner uit mogen zoeken.

Goede maatregelen, maar helaas nog teveel een papieren werkelijkheid. Tijdens de discussie werd goed duidelijk dat er een groot gat bestaat tussen het aannemen van wetten en de uitvoering hiervan. De benodigde mechanismen voor implementatie ontbreken. Door het gebruik van quota staat Tunesië op de 37e plaats als het gaat om de politieke vertegenwoordiging door vrouwen. Maar als het gaat om economische onafhankelijkheid wordt niet meer dan de 130e plaats bereikt. Veelal culturele factoren, zoals diepgeworteld conservatisme en patriarchisme zijn hiervan de oorzaak. De tijd ontbreekt om te wachten op een ‘generational change’, progressieve politieke partijen en civil society organisaties zullen nu de handen ineen moeten slaan om de geboekte vooruitgang te verduurzamen.

Door: Jaron Liplijn 

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl