Turkije ’s aankomende verkiezingen vinden plaats in een gespannen sfeer

Op 1 november worden er in Turkije vervroegde verkiezingen gehouden, nadat de AKP (Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling) er na de laatste parlementsverkiezingen niet in slaagde om een coalitieregering te vormen. De AKP wil graag een meerderheid van de zetels behalen, om zo opnieuw alleen te kunnen regeren. Kiezers in het buitenland hebben al gestemd, met een opkomst van 45%. Rondom de verkiezingen hangt een gespannen sfeer, vanwege voortdurende onrust in het zuidoosten van het land, duizenden missende namen op stemlijsten en aanvallen op kritische media. 

Deelnemende partijen

Tijdens de laatste verkiezingen in juni behaalde de zittende partij AKP ongeveer 40% van de stemmen. De voornaamste oppositiepartij, de Republikeinse Volkspartij (CHP) was goed voor 25% van de stemmen. De Partij van Nationalistische Beweging (MHP) wist 16% van de kiezers aan te spreken en de pro-Koerdische Democratische Partij van Volkeren (HDP) behaalde 13% van de stemmen. Deze vier partijen bepalen het speelveld van de aankomende verkiezingen. Opiniepeilingen geven tot nu toe aan dat het de AKP niet zal lukken om opnieuw alleen te regeren. Desondanks is dit hét campagnespeerpunt van de partij. Premier en AKP-leider Ahmed Davutoğlu zei: ‘als er een plan A is, wil ik niet spreken over plan B.’ De andere partijen zoeken wel naar samenwerking. Zo gaf CHP-leider Kemal Kilicdarolğlu aan ‘de resultaten van de verkiezingen in acht te nemen en zijn best te doen om een regering te vormen.’

Stembussen en stemlijsten

Vanuit ‘veiligheidsoverwegingen’ hebben meerdere besturen van kiesdistricten in het zuidoosten van Turkije geprobeerd om stembussen te verplaatsen naar andere districten. Al sinds de verkiezingen in juni is de situatie in de overwegend Koerdische regio gespannen. Oppositiepartijen denken dat de AKP probeert de HDP onder de kiesdrempel van 10% te krijgen, aangezien de HDP de grootste partij is in alle gebieden waar is gevraagd om een verplaatsing van de stembussen. Als dit zou gebeuren, heeft dat gevolgen voor ongeveer 400.000 stemgerechtigden. Er is echter besloten dat de stembussen in de desbetreffende regio’s worden gecombineerd in plaats van verplaatst. Een ander probleem betreft de stemlijsten: CHP heeft gesteld dat ongeveer 672.000 kiezers van juni missen op de lijsten voor november, terwijl er 422.000 nieuwe namen zijn bijgekomen die in juni niet op de lijst stonden.

De media het zwijgen opleggen

In de aanloop naar de verkiezingen zijn meerdere journalisten gearresteerd, zijn tv-stations verwijderd van satellietplatformen en zijn mediakantoren overvallen. Bülent Keneş, hoofdredacteur van Today’s Zaman, werd gearresteerd op verdenking van het beledigen van president Erdogan en Hürriyet Daily columnist Ahmet Hakan Coşkun is aangevallen door leden van de AKP. Turkije’s grootste digitale platform Digitürk is gestopt met het uitzenden van kanalen die een kritische houding aannemen jegens de overheid. Andere platformen hebben dit voorbeeld gevolgd. Volgens de OSCE moet iedereen toegang hebben tot informatie belangrijk is om een keuze te kunnen maken tijdens de verkiezingen, maar Levent Gök van het CHP had gelijk toen hij stelde dat ‘Turkije een van de slechtste voorbeelden van persvrijheid’ is. Daar hebben de AKP en president Erdogan een groot aandeel in, maar of dat gevolgen zal hebben voor de verkiezingsuitslag zal pas zondag blijken.

Sam Lansink

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl