Twijfelachtige blijdschap na ondertekening vredesakkoord Zuid-Soedan

Onder grote invloed van de VN heeft de president van Zuid-Soedan, Salva Kiir, op 26 augustus met uitstel van ruim een week het vredesakkoord getekend. Dit hoort een einde te zijn van een burgeroorlog die Zuid-Soedan vanaf december 2013 in zijn greep houdt. De ondertekening verliep onder toeziend oog van andere Afrikaanse leiders uit de regio. Kiir lijkt echter nog niet volledig achter het akkoord te staan: ‘’With all those reservations that we have, we will sign this document’’. Ook rebellenleider Riek Machar heeft nog zijn twijfels bij het akkoord, alhoewel ook hij heeft getekend. 

Druk vanuit de VN om het akkoord te ondertekenen

Met het gebruik van sancties wist de VN druk te zetten achter de ondertekening. Een ondermijning van het vredesproces zou gepaard gaan met grote consequenties. Zowel president Kiir als rebellenleider Machar willen echter niet dat de macht verdeeld wordt. In 2013, voorafgaand aan de burgeroorlog, gold de rebellenleider nog als opvolger van de president. Door het getekende vredesakkoord lijkt deze positie weer realiteit aangezien het de leider van de rebellengroep tot eerste vicepresident van Zuid-Soedan maakt.  

De VN verklaart dat het vredesakkoord slechts een eerste stap is in de weg naar ontwikkeling waarbij er nog vele hordes zullen volgen. Zuid-Soedan geniet in 2015 vier jaar onafhankelijkheid. In deze beginjaren was de burgeroorlog dominant en zorgde het voor duizenden slachtoffers door honger en conflict. Met dit als situatie op de achtergrond spreekt Ban Ki-moon, hoofd van de Verenigde Naties, terecht over hoop naar onder andere een einde van de wrede schending van mensenrechten.  

Burgeroorlog in Zuid-Soedan

Zo’n twee miljoen inwoners van Zuid-Soedan zijn sinds het begin van de burgeroorlog het land ontvlucht. Het grootste deel van hen woont nu in tentenkampen van de VN of in buurlanden. Hierdoor is ook het belang van een vredesakkoord groot voor de landen rondom Zuid-Soedan. Verschillende westerse landen hebben sinds het uitbreken van de burgeroorlog de hulp aan het land opgeschort. Ook minister Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking verklaarde in 2014 tijdens haar werkbezoek aan Zuid-Soedan nog dat ’’Alleen wanneer er weer concrete stappen worden gezet naar vrede, er sprake is van een hervatting van Nederlandse hulp naar het land’’.

Meer op de achtergrond speelt er een tweede conflict in Zuid-Soedan, en wel die tussen de president en de media in het land. Voorafgaand aan de officiële ondertekening van het vredesakkoord in Addis Ababa een week geleden, keert Kiir zich openlijk tegen de journalisten die volgens hem een verkeerd woord over het land verkopen. ‘’If anybody among them does not know that this country has killed people, we will demonstrate it one day, one time’’, aldus de leider van het Zuid-Soedanese bewind. Met ‘’them’’ wijst de president op de journalisten en andere media in Zuid-Soedan. Een aantal dagen na dit dreigement wordt Per Julius Moi, werkzaam voor de onafhankelijke nieuwskracht ‘’New Nation’’, neergeschoten. Naar wat het lijkt een gerichte daad, waardoor de schuld onder burgers en media automatisch bij de Zuid-Soedanese president wordt gelegd.

Onzekere toekomst

Voor nu is het te vroeg om te achterhalen of er een link is tussen de uitspraak van president Kiir en de moord op journalist Per Julius Moi. Een onderzoek vanuit de Verenigde Staten volgt. Ook het resultaat van het getekende vredesakkoord kent volledige onzekerheid, zeker omdat in het verleden al meerdere vredesakkoorden zijn gesloten. De lokale Afrikaanse leider die aanwezig waren bij de ondertekening zijn echter positief gestemd. Zij zien 26 augustus als ‘’a happy day for us in the region’’. 

Photo: Flickr 

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl