Veiligheidsprioriteiten Nigeriaanse regering Boko Haram?

Op 14 april is een autobom in de Nigeriaanse hoofdstad Abuja afgegaan, wat 77 mensen het leven heeft gekost. Nigeria wordt geteisterd door aanvallen, die sinds kort niet alleen meer in het noordoosten van het land plaatsvinden maar zich nu verspreiden naar andere delen van het land, waaronder naar de hoofdstad. Ondanks dat veel media beschuldigend naar Boko Haram wijzen, kan dit (nog) niet met zekerheid worden aangenomen. In Nigeria is er steeds meer kritiek op de aanpak van de regering: politici gebruiken het geweld voor eigenbelang, beschermen de bevolking niet voldoende en doen te weinig om tot een oplossing te komen.

Aanvallen
In mei 2013 riep president Jonathan Goodluck de noodsituatie uit in drie staten in het noorden van Nigeria: Borno, Yobe en Adamawa. In deze gebieden, voornamelijk bevolkt door moslims, wil Boko Haram een Islamitische staat stichten. Eerder schreven we al over Boko Haram, haar ontstaanswijze en de consequenties van het wegzetten van deze beweging als een terroristische groep.

In de afgelopen weken zijn veel aanslagen gepleegd. Ondanks dat Boko Haram deze aanslagen (nog) niet heeft opgeëist, worden zij wel beschuldigd. Volgens senator van de staat Borno, Ahmned Zannah, zijn in de periode van 9 tot 12 april 135 mensen in dit gebied vermoord. Op 14 april zijn 77 mensen om het leven gekomen door een autobom in een busstation in Abuja. Deze aanslag baart zorgen doordat Abuja niet binnen de regio valt waar tot nu toe geweld plaatsvindt, waardoor er angst ontstaat dat het geweld zich verspreid. De Minister van Financiën Ngozi Okonjo-Iweala noemde de aanval in het busstation een “verdachte daad van terrorisme”. Een dag na het afgaan van de autobom zijn meer dan honderd meisjes op school in Chicok ontvoerd. De route naar Chicok laat een spoor van vernieling zien: afgebrande huizen en winkels, geplunderde gebouwen en lijken.

Voor geweld moet niet alleen naar Boko Haram worden gekeken; gemeenschapsgeweld speelt ook een rol. Hierbij gaat het vooral om boeren en nomadische herders die tegenover elkaar staan in de noordelijke regio’s. Er zou een link kunnen zijn met Boko Haram, maar dit is tot nu toe niet bewezen. Volgens Human Rights Watch zijn door het gemeenschapsgeweld meer dan duizend mensen vermoord in de vijf noordelijke staten in de afgelopen vijf maanden. Volgens Mausi Segun, onderzoeker bij Human Rights Watch, vindt het geweld in sommige plaatsen dagelijks plaats, in andere wekelijks, wat al jaren het geval is. Echter waarschuwt Segun nu dat het geweld zich verspreid naar andere gebieden. Wil dit veranderen moet er open onderzoek worden gedaan naar het geweld. Momenteel zijn mensen namelijk gefrustreerd omdat er geen rechtvaardigheid is, aldus Segun.

Oproep tot actie te vaag
Amnesty International geeft aan dat er in 2014 al meer dan 1500 mensen, waarvan de helft burgers, zijn vermoord in drie staten in het Noordoosten. Amnesty noemt “de omvang van de wreedheden van Boko Haram shockerend, echter kan dit niet de brutaliteit van de reactie van de regering rechtvaardigen.”  Zo beschrijft het rapport meerdere situaties waarbij het leger geweld misbruikt. Een voorbeeld is het doodschieten van 56 ongewapende gevangenen die waren bevrijd en zich in een klaslokaal in de universiteit van Maiduguri schuil hielden. Ook een groep van 198 bevrijde gevangen die door de Nigeriaanse burgerwacht opnieuw waren opgepakt en vervolgens werden overgedragen aan het leger, zijn alle 198 doodgeschoten.

Amnesty komt in haar rapport tot de conclusie dat alle partijen internationaal recht schenden. Ze roept de Verenigde Naties op om in actie komen om de situatie te onderzoeken. 

President Goodluck gaf op 16 april aan dat “activiteiten van terrorisme snel tot het verleden behoren” en dat “terrorisme Nigeria niet tegenhoudt om vooruit te gaan”. Echter gaf hij niet aan wat de regering gaat doen om de veiligheid van haar burgers te garanderen. Goodluck moet snel met een plan komen, wil hij worden herkozen als president in februari.

Kritiek
Nobelprijs winnaar voor de Literatuur, Wole Soyinka, sprak op 12 april zijn zorgen uit voorafgaand aan een driedaags evenement getiteld ‘Geloof en secularisme’, wat mensen met verschillende overtuigingen moet samenbrengen. Soyinka is bang dat een religieuze oorlog op de loer ligt, wat kan leiden tot disintegratie en verwoesting van Nigeria. Soyinka is kritisch op Nigeriaanse leiders die “religie gebruiken om het land te verdelen uit eigenbelang.” Dit terwijl scheiding tussen kerk en staat in het land heel duidelijk is, aldus Soyinka.

Ook een bijeenkomst gepland voor volgende maand doet stof opwaaien. 7 tot en met 9 mei vindt in Abuja het Wereld Economisch Forum over Afrika plaats. Voor deze bijeenkomst wil Nigeria meer dan 6000 soldaten en politie inzetten. Lokaal zakenvrouw Dorothy Anjunobi noemt de onveiligheid in Nigeria een politieke zaak: “Als de regering deelnemers aan het forum kan beschermen, waarom dan niet haar eigen burgers? Volgens haar manipuleren sommige politici het geweld voor eigen belang en om zo hun vijanden schade toe te brengen.

Ondanks de toenemende kritiek en onduidelijke oproepen tot actie blijven aanslagen doorgaan. De regering is, en was al lange tijd, aan zet om met een concreet plan te komen waarin hun prioriteiten duidelijk worden.


Door Laura Ritter

Bronnen: Foundation Max van der Stoel, BBC I, All Africa I, BBC II, SABC, All Africa II, Aljazeera, All Africa III, BBC III, AP, This Day Live, Vanguard

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl