Verkiezingen in Zuid-Soedan uitgesteld

Zuid-Soedan heeft de aangekondigde presidentiële verkiezingen uitgesteld tot 2017 of 2018 om de regering en de rebellen meer tijd te geven verzoening te bereiken. President Salva Kiir en rebellen leider Riek Macher tekenden vrijdag 9 mei een bestand in Ethiopië waarin stond dat er een overgangsregering zou komen die binnen volgend jaar verkiezingen had moeten organiseren. Het bestand roept op tot een staakt-het-vuren en ongehinderde toegang tot humanitaire hulp. Dit zou het geweld moeten stoppen dat in december 2013 uitbrak en al aan duizenden mensen het leven heeft gekost en 1,5 miljoen mensen dwong hun huizen te verlaten.

Een staakt-het-vuren?
Het staakt-het-vuren kende een moeilijke start: beide partijen beschuldigden elkaar ervan het pact te verbreken. Enkele uren na de ondertekening werden er al gevechten gemeld in oliestad Bentiu en op andere plekken. Voormalig vice-president Macher beschuldigt de regering ervan sommigen van zijn troepen niet onder controle te hebben

Ondanks dat het bestand volgens hem geschonden is, wil Macher nog steeds de dialoog met Kiir aangaan, die Macher eerder ervan beschuldigd had het staakt-het-vuren te hebben verbroken. Het is de tweede keer dat de partijen beloofd hebben het geweld te stoppen. In januari werd een staakt-het-vuren verbroken. 

Overgangsregering
De overgangsregering zal volgens Kiir bestaan uit alle politieke partijen en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld. Zij zullen het land voorbereiden op de verkiezingen en essentiële hervormingen doorvoeren om het vredesproces te begeleiden. Er moet bijvoorbeeld nog bepaald worden wat de geografische kiesdistricten zullen worden. Ook moet er een nieuwe grondwet komen. Nu heeft de president verregaande macht volgens de grondwet. Hij kan het parlement bijvoorbeeld naar believen ontbinden.

Op dit moment bestaat het parlement uit degene die verkozen werden tot het nationaal parlement in Soedan voordat Zuid-Soedan zich afsplitste van Soedan.

VN-missie
Vanuit de VN zijn 8.500 blauwhelmen actief. Zij zetten zich in voor de “United Nations Mission in the Republic of South Sudan” (UNMISS), die werd opgericht toen Zuid-Soedan zich afscheidde van Soedan in 2011. Het doel van de missie is consolidatie van vrede om staatsopbouw en economische ontwikkeling mogelijk te maken, helpen met conflictpreventie en het ontwikkelen van een rechtsstaat. Toen in december 2013 crisis uitbrak in het land heeft de VN Veiligheidsraad ingestemd met een verhoging van het aantal troepen. Ook Nederland neemt deel  aan de missie.

Ban Ki Moon heeft intussen gevraagd om de organisatie van een speciaal tribunaal voor Zuid-Soedan, omdat er de laatste vijf maanden misdaden tegen de menselijkheid hebben plaatsgevonden. Hij spoorde de vechtende partijen ook aan onmiddellijk te stoppen met het geweld en ’30 dagen van rust’ in te stellen zodat boeren hun gewassen kunnen verbouwen. Dit zou een hongersnood kunnen voorkomen.

Hij waarschuwde de VN Veiligheidsraad: “Als het conflict zo doorgaat, zal de helft van de 12 miljoen Zuid-Soedanezen ontheemd raken, verhongeren, of door geweld de dood vinden.”

Druk vanuit het Westen
Om het vredesproces te stimuleren werd er vanuit het Westen flink de druk opgevoerd. Iedereen die het vredesproces zou belemmeren zou vanuit de Europese Unie sancties opgelegd krijgen. De Europese Unie is een van de grootste donoren aan Zuid-Soedan. 

De VS had al sancties opgelegd aan generaals van zowel de regering als de rebellenmacht: rebellenleider Majoor Generaal Peter Gadet Yak en hoofd van de presidentiele garde Majoor Generaal Marial Chinduong Yol hebben een reisverbod opgelegd gekregen en de VS heeft ook hun tegoeden bevroren. 

Door Merel Berkelmans

Bronnen: Sudan Tribune I, BBC, NRC, Sudan Tribune II, Foundation Max van der Stoel, Al Jazeera, Reuters, Sudan Tribune III

Foto: BBC

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl