Waarom wordt er niet over de historische bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking gesproken?

Tijdens de behandeling van de begroting van minister Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking ging het, hoewel de naam ervan andere verwachtingen schept, niet zozeer over de cijfers. De Kamerleden keken vooral naar het beleid en de visie van de minister en vroegen haar om een aantal punten te heroverwegen. Dit deden ze door middel van veel vragen, 23 moties en 6 amendementen.

Bezuinigingen

“Over één ding wordt opvallend weinig gesproken, namelijk over de historische bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking,” aldus Bram van Ojik (GL). Voor het eerst in jaren haalt Nederland de internationaal afgesproken norm van 0,7 procent niet. Van Ojik vroeg het kabinet om te onderzoeken of het mogelijk is dit streven wettelijk vast te leggen. Dat GroenLinks het hier zeer moeilijk mee heeft, bleek tijdens de stemming over de gehele begroting: zij stemden, voor het eerst, tegen de begroting. Daarnaast stemden de PvdD en de PVV ook tegen.

Gebonden hulp?

De belangrijkste beleidspunten van de begroting van minister Ploumen zijn het Dutch Good Growth Fund (DGGF) en het Budget Internationale Veiligheid (BIV). Veel partijen zien nog steeds veel problemen in de uitwerking van deze fondsen. Voor Agnes Mulder (CDA) hoort exportfinanciering (spoor 3) nog steeds niet thuis in het DGGF: “Het fonds moet worden gebruikt voor ontwikkelingsrelevante investeringen die leiden tot werkgelegenheid in de OS-landen.” Hiervoor krijgt zij 1 punt in de monitoring.

Sjoerd Sjoerdsma (D66) diende nog een motie in met het verzoek om op geen enkele wijze gebonden hulp toe te passen. Hieruit blijkt dat hij nog steeds niet overtuigd is door de minister dat het DGGF geen terugkeer is naar gebonden hulp. De motie is uiteindelijk aangehouden, waardoor (nog) geen punten kunnen worden toegekend. Een andere motie van Sjoerdsma is wel aangenomen. Hierin verzoekt hij de regering om de Kamer te informeren wanneer bestedingen uit het DGGF en het BIV niet ontwikkelingsrelevant zijn. Dit moet helpen om uiteindelijk de ontwikkelingsrelevantie te waarborgen. Sjoerdsma krijgt hiervoor 4 punten en alle partijen die voor gestemd hebben bij deze motie (PvdA, SP, CU, GL, SGP, PvdD en 50Plus) krijgen elk 1 punt.

Vrouwen

Voor Roelof van Laar, woordvoer Ontwikkelingssamenwerking van de PvdA, was het een speciale dag. Het was voor hem de eerste keer dat hij een debat voerde in de plenaire zaal, en hij hield dus zijn maidenspeech. Hierbij ging hij in op zijn persoonlijke motivatie: de wereld eerlijker maken. Voorheen deed hij dit door zich in te zetten tegen kinderprostitutie via de organisatie Stop Kindermisbruik (nu: Free a Girl).

Als Kamerlid wil Van Laar zich nog steeds inzettenvoor vrouwenrechten. Samen met Ingrid de Caluwé (VVD), Agnes Mulder (CDA), Joël Voordewind (CU), Bram van Ojik (GL) en Marianne Thieme (PvdD) diende hij een motie in om extra aandacht te schenken aan vrouwen en meisjes in beleidsdocumenten. Vrouwen investeren in hun gezin en onderwijs, dus in de toekomst, en zijn daarom een belangrijke voorwaarde voor ontwikkeling. De motie is aangenomen, en daarom krijgen deze zes Kamerleden allen 4 punten. Daarnaast krijgen de SP, D66, SGP en 50Plus een punt, omdat ze voor deze motie hebben gestemd.

Conflictmineralen

Roelof van Laar ging ook nog in op een concreet voorbeeld van incoherentie van beleid: conflictmineralen. Hoewel Nederland al goede stappen heeft gezet, bijvoorbeeld met het steunen van een project in Oost-Congo om conflictvrije tin te produceren, is het probleem nog niet opgelost. Van Laar dringt er dan ook op aan dat Nederland een voortrekkersrol gaat spelen en dat de minister zich in Europees verband gaat inzetten voor maximale transparantie, zodat conflictmineralen geweerd kunnen worden van de markt. Begin volgend jaar wordt er Europese wetgeving over het onderwerp verwacht, maar Ploumen geeft aan dat Nederland hierin een voortrekkersrol wil blijven spelen. Roelof van Laar een punt voor het aandringen hierop.

Fair Taxes

Jasper van Dijk (SP) ging nog uitgebreid in op het belastingstelsel van Nederland. Hij geeft aan dat het positief is dat de minister belastingverdragen gaat onderhandelen, maar hij wil dat de minister ook werkelijk zorgt voor een eerlijke herziening. In zijn betoog stelt hij enkele concrete maatregelen voor: country-by-country reporting om de transparantie te verbeteren en verbeterde substance-eisen. Een motie om de substance eisen te versterken is aangehouden, dus hiervoor kunnen nog geen punten worden toegekend. Wel krijgt hij een punt voor het aandringen op meer coherentie om het Nederlandse belastingsysteem eerlijker te maken.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Joël Voordewind (CU), Bram van Ojik (GL), Jan Vos (PvdA), Agnes Mulder (CDA), Jasper van Dijk (SP), Cees van der Staaij (SGP) en Marianne Thieme (PvdD) dienden gezamenlijk een motie in om, samen met de Nederlandse kledingbranche, tot een breed convenant te komen voor risicolanden. Hierin moet een concreet stappenplan met afrekenbare doelen worden opgenomen. Zo krijgen bedrijven een concrete verantwoordelijkheid en kunnen ze er makkelijker op aangesproken worden. Dit maakt MVO-beleid minder vrijblijvend voor de bedrijven. De motie is aangenomen en daarom krijgen deze zeven Kamerleden allen 4 punten. D66 en 50Plus krijgen ook een punt, omdat ze voor deze motie stemden.

Coherentie

In zijn maidenspeech vatte Roelof van Laar coherentie goed samen: “Beleid mag armoedebestrijding niet ondermijnen, maar moet het juist ondersteunen.” Bram van Ojik (GL) diende een motie in, naar aanleiding van de coherentierapportages van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Hij wil dat de coherentieproblemen, die worden gesignaleerd in deze rapportage, worden aangepakt. Ondanks steun van SP, D66, CU, SGP, 50Plus en PvdD is de motie helaas verworpen. Bram van Ojik krijgt wel 2 punten voor het indienen van de motie.

Ondanks alle goede bedoelingen van minister Ploumen om de eerste minister van Coherentie te worden, blijft er nog ruimte voor verbetering. Fair Politics hoopt dat de minister samen met de Kamerleden blijft strijden voor meer coherentie en een eerlijker Nederlandse politiek.

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl