Zeer veel mutaties in Bulgaarse regeringen

In de afgelopen 25 jaar - na de val van het communisme in 1990 - hebben in Bulgarije maar liefst 260 ministers  van verschillende politieke huize gefunctioneerd. Zij werden achtereenvolgens geleid door  negen premiers. Deze hoge omloopsnelheid had tot gevolg dat slechts een dertigtal ministers de normale termijn van 4 jaren heeft uitgediend en dat 145 zelfs maar één jaar hebben gefunctioneerd. 

Kort of lang zittende premiers
Het ligt min of meer voor de hand dat minister presidenten hun termijn uitdienen omdat zij de toon (moeten) zetten. Maar in de eerste postcommunistische jaren is dit toch niet gebeurd: toen zijn  acht premiers elk slechts één jaar in functie geweest. Sinds 1997 is dit niet meer het geval. Toen waren achtereenvolgend vier premiers uit evenveel verschillende partijen afkomstig.  Allereerst uit de oudste tegenpartij van de communisten: de Unie van Democratische Krachten (SDS),in 2001 gevolgd door de NDSV - een nieuwe partij die was opgericht door de uit ballingschap terug gekeerde ex-tsaar van het land, Simeon de tweede.

Daarna kwamen de socialisten met hun partij BSP weer aan de bak (2005-2009) maar werden ze vervolgens verslagen door de nieuwe, uit de grond gestampte partij “Burgers voor een Europese Ontwikkeling van Bulgarije” (GERB) van de charismatische, rechts-georiënteerde  (oud) politiechef Boyko Borisov.  Vier jaren later verloor GERB echter 20 zetels en wist de socialistische fractie zich te verdubbelen. GERB verloor toen haar regeringspositie, waarna de BSP samen met de Turkse partij DPS een regering vormde - met gedoogsteun van de wat onduidelijke partij Ataka. De coalitie staat onder leiding van Plamen Oresharski, een politicus die eerder voor de SDS  minister van Financiën was. Het is afwachten of dit kabinet zijn termijn zal uitdienen.   

Veel mutaties in regeringen                                                                                                  In de voorbije kwart eeuw hebben 124 ministers - ofwel de helft van het totale aantal - slechts één jaar  gefunctioneerd en hebben maar 24 vakministers een volle termijn van vier jaren gediend. Dit betrof voornamelijk de ministeries van Cultuur (4), Milieu (4), Landbouw (3) en Buitenlandse Zaken (3).

Daartegenover zijn zeven departementen achtereenvolgens door vijftien of meer ministers bestuurd. Deze hoge omloopsnelheid betreft vooral de bestuurlijke ministeries  van Justitie en Binnenlandse Zaken,  drie “zakelijke” ministeries (Volkshuisvesting, Transport en Volkshuisvesting) en twee  zorg- departementen (Onderwijs en Volksgezondheid).  In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de aantallen ministers alsmede van het aantal dat slechts één jaar functioneerde.   

Het summum: drie regeringen in één jaar                                                                            In het begin van 2013 was de charismatische oud-politiechef en oud-burgemeester van Sofia, Boyko Borisov met zijn partij GERB nog in functie als premier. Maar na grote burgerprotesten legde hij in het voorjaar zijn functie neer. De president gaf toen opdracht aan de socialist Marin Nikolov (zoon van een communist) een interim-regering te vormen. Daarna werden vervroegde verkiezingen gehouden. GERB viel toen terug van 117 naar 97 kamerleden, terwijl de socialisten een forse winst boekten - van 40 naar 84 zetels. 

De econoom Plamen Oresharski - die eerder als weinig uitgesproken politicus medewerker, onderminister en minister op Financiën was geweest - slaagde er snel in een regering te vormen. Het is opmerkelijk dat slechts vier ministers een bestuurlijk verleden hebben en dat zes eerder ambtenaar waren op het desbetreffende departement. Het blijft afwachten of er nu definitief een einde is gekomen aan de veelheid van mutaties in het regeringsbestel.  Gelet op het feit dat al diverse anti-moties zijn ingediend is het dubieus of dit zal lukken.   

 tabel minister bulgarije

Door Ton Puister

Aanmelden nieuwsbrief

Meeschrijven voor de FMS? Stuur je inzending (maximaal 400 woorden) naar info@foundationmaxvanderstoel.nl