Cases

Migratie en ontwikkeling

Nederland benadrukt het belang van een geïntegreerde aanpak van migratie- en ontwikkelingssamenwerking. In de praktijk echter focust Nederland zich voornamelijk op duurzame terugkeer en herintegratie en is er weinig aandacht voor ontwikkeling. Het migratiebeleid is incoherent met het ontwikkelingsbeleid.

Vrede en veiligheid voor duurzame ontwikkeling

Zoals voormalig secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi A. Annan, al in 2004 onderstreepte, zijn veiligheid en ontwikkeling onlosmakelijk met elkaar verbonden. In september 2015 werd dit voor het eerst opgenomen in VN-beleid, met het ondertekenen van de Duurzame Werelddoelen, de opvolgers van de Millenniumdoelstellingen. Doel 16 streeft expliciet naar het bevorderen van ‘peaceful and inclusive societies for sustainable development’ en het bieden van ‘access to justice for all and build effective, accountable and inclusive institutions at all levels’.

TTIP

De Verenigde Staten (VS) en de Europese Unie (EU) onderhandelen momenteel over een belangrijk handels- en investeringsverdrag: de Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP). Het doel van dit partnerschap is een impuls te geven aan de handel tussen de VS en de EU. De gevolgen van het verdrag zullen ingrijpend zijn, niet alleen voor de VS en EU maar ook voor de rest van de wereld. Er is nog weinig onderzoek gedaan naar de gevolgen voor derde landen, maar het is al wel duidelijk dat ontwikkelingslanden consequenties zullen ondervinden.

Voedselzekerheid

Niet iedereen kan rekenen op drie maaltijden per dag. 15% van de wereldbevolking heeft nauwelijks toegang tot voedsel en is chronisch ondervoed. Aangezien de wereldbevolking snel groeit en consumptiepatronen wijzigen, is voedselzekerheid een belangrijk thema van de Nederlandse regering. Daarom heeft Minister Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking voedselzekerheid tot één van de vier speerpunten van haar beleid gemaakt. Haar beleid, maar ook het beleid van andere ministeries, zouden dus moeten leiden tot meer voedselzekerheid.

Belastingontwijking

Jaarlijks lopen ontwikkelingslanden tot wel €107 miljard mis door belastingontwijking. Geld dat hard nodig is voor zorg, onderwijs en infrastructuur. Het Nederlandse belastingstelsel speelt een belangrijke rol in de belastingontwijking van (hoofdzakelijk) multinationale ondernemingen.

Eerlijk werk wereldwijd

Fatsoenlijk werk is een universele voorwaarde voor een menselijk bestaan. Zonder een leefbaar loon kunnen gezinnen niet gevoed worden en kinderen niet naar school. De vrijheid om je bij een vakbond aan te sluiten, veilige arbeidsomstandigheden, en gelijke behandeling van mannen en vrouwen zijn enkele rechten die in veel ontwikkelingslanden ontbreken.

Economic Partnership Agreements

The Economic Partnership Agreements (EPAs) between the EU and countries in Africa, the Pacific and the Caribbean (ACP countries) were initially meant to merge development policy and trade policy into a comprehensive framework within the Cotonou agreement. However, as the delayed negotiations are in a complete deadlock it becomes more and more clear that development is not fully taken into consideration in the agreements. The content of the agreements is determined mostly by trade interests, turning EPAs into treaties that are essentially free trade agreements, which will result in the opening up of new markets for products from the EU. In other words, development is once again
subordinate to trade interests. Therefore EPAs, in their current form, are not coherent with development policy.

Grondstoffen

Veel ontwikkelingslanden, vooral in Afrika, herbergen grote rijkdommen aan grondstoffen. Nederland heeft in navolging van de EU haar grondstoffenbeleid uiteengezet. Deze heeft ten doel de Nederlandse productiviteit, werkgelegenheid en economische groei ook in de toekomst veilig te stellen. In de notitie wordt ruim aandacht besteed aan de ontwikkelingsdimensie van het grondstoffenbeleid. Hiertoe worden een aantal belangrijke stappen gezet. Op bepaalde punten, zoals de Nederlandse inzet op een open handelssysteem, ondermijnt zij echter haar doelstellingen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, zoals het bevorderen van zelfredzaamheid en de mogelijkheden voor particulier initiatief.

TRIPs and Access to medicines

Every year, 14 million people in developing countries unnecessarily die of poverty-related and infectious diseases, such as malaria, diarrhoea, tuberculosis and HIV/AIDS. The required medicines often exist, but the patients in developing countries simply cannot afford them, due to the patents on these medicines.

Biobrandstoffen

Biobrandstoffen staan wereldwijd volop in de aandacht door de combinatie van hoge olieprijzen, zorgen over energiezekerheid en angst voor klimaatverandering. Maar hoewel het in het begin zo mooi leek, is het inmiddels duidelijk dat het Europese biobrandstoffenbeleid haar doel voorbijstreeft: klimaatwinst wordt nauwelijks behaald, terwijl het beleid wel een grote impact op ontwikkelingslanden heeft.

Klimaat en ontwikkeling

Een eerlijk en juridisch bindend klimaatakkoord is van groot belang voor
ontwikkelingslanden, omdat deze landen dagelijks de gevolgen ondervinden van klimaatverandering die hoofdzakelijk veroorzaakt is door de geïndustrialiseerde landen. Al sinds de Klimaattop in 2009 in Kopenhagen is de wereld aan het onderhandelen over zo'n bindend klimaatverdrag, maar dat heeft nog niet veel concreet resultaat opgeleverd. Tot op heden ligt er alleen het Kopenhagen Akkoord, dat vooral uitblinkt in mooie beloftes en ambities, maar niet in concrete acties. En ook de VN-klimaatconferentie in Warschau eind 2013 was teleurstellend. Het hoogst haalbare bleek de ‘bijdrage’ die landen moeten leveren aan het tegengaan van klimaatverandering, voor het aangaan van ‘verplichtingen’ of het behalen van concrete resultaten werd geen overeenstemming bereikt.

Fisheries Partnership Agreements

More than 150 million people in the world depend directly on fisheries for their livelihood. Despite the potential that the fisheries in developing countries have, through fisheries agreements between the EU and developing countries fish stocks are being depleted and local fishing communities are competing against subsidized and technologically superior EU vessels. More than a billion people living in 40 developing countries risk being deprived of their main source of protein and of an opportunity to fight themselves out of poverty, because of the incoherence between the EUs fisheries policy and the EUs development policy.

MVO en Kinderarbeid

Veel bedrijven zijn tegenwoordig internationaal actief en ook buiten de landsgrenzen zijn ze verantwoordelijk voor de effecten die hun bedrijfsactiviteiten hebben op mens en milieu. Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is dé manier om bedrijven op deze verantwoordelijkheid aan te spreken. Binnen MVO is het tegengaan van kinderarbeid een belangrijk thema. Het ontbreekt echter aan krachtige MVO beleidskaders van de Nederlandse overheid en ook het beleid ten aanzien van kinderarbeid is niet voldoende effectief. Het kabinet zegt de strijd tegen kinderarbeid hoog in het vaandel te hebben, maar ontplooit te weinig actief beleid op dit terrein. Nederland laat veel van de MVO initiatieven aan bedrijven zelf over.